LapTuc.comLập Tức
Ô tô hỏng, va chạm và cứu hộ giao thông

Phanh ô tô bị hẫng khi đang xuống dốc: những nguyên tắc giữ an toàn và gọi ai sau đó

Đạp phanh thấy hẫng hay xe không chậm lại: bật đèn khẩn cấp, bấm còi, về số thấp dần, phanh tay từ từ, không tắt máy. Dừng được rồi thì không chạy tiếp, gọi cứu hộ.

Vietnamese couple standing beside a stopped pickup truck on the wide flat shoulder at the bottom of a mountain road, calmly talking, soft cloudy daylight, medium shot from behind

Đạp phanh mà thấy hẫng, chân lún sâu hay xe không chậm lại thì làm ngay ba việc: nhả ga, bật đèn khẩn cấp và bấm còi để người xung quanh biết; đạp phanh liên tục và về số thấp dần để máy hãm bớt tốc độ; kéo phanh tay từ từ, không giật, rồi tìm chỗ an toàn để dừng. Không tắt máy khi xe còn chạy. Dừng được rồi thì không chạy tiếp; gọi cứu hộ kéo xe, và gọi 115 nếu có người bị thương.

Đây là tình huống hiếm, nhưng xảy ra thì rất nhanh, và thường trên những con dốc dài khi phanh đã bị dùng liên tục. Bài này chỉ nói những nguyên tắc an toàn chung mà người lái nào cũng nên biết, không phải kỹ thuật lái nâng cao. Mỗi chiếc xe một khác, nên phần chi tiết hãy xem sổ hướng dẫn của xe mình và hỏi người dạy lái, gara mà bạn tin.

Những việc làm theo thứ tự khi phanh không ăn

Không phải bước nào cũng làm được trong mọi tình huống. Cái quan trọng là không bỏ qua những việc đầu, và không làm những việc làm xe mất lái.

  1. Nhả chân ga ngay. Nếu chân ga có vẻ bị kẹt, kiểm tra nhanh xem có thảm sàn hay vật gì vướng không, nhưng mắt vẫn nhìn đường.
  2. Bật đèn khẩn cấp và bấm còi liên tục để xe phía trước, người đi đường biết bạn đang gặp chuyện.
  3. Đạp phanh nhiều lần, dứt khoát. Có những lỗi khiến lần đạp đầu không ăn nhưng vài lần sau lấy lại được một phần lực phanh.
  4. Về số thấp dần từng cấp để máy hãm tốc độ. Xe số tự động thì chuyển sang chế độ số thấp theo hướng dẫn của xe; đừng về thẳng số thấp nhất khi tốc độ còn quá cao.
  5. Kéo phanh tay từ từ, đều, không giật mạnh một lần. Phanh tay điện tử thì giữ nút theo hướng dẫn của xe.
  6. Giữ chắc vô lăng, không tắt máy. Tắt máy khi xe còn chạy có thể làm tay lái nặng hẳn, có xe còn khoá vô lăng.
  7. Tìm chỗ để dừng: lề rộng, đoạn đường bằng hoặc lên dốc, làn thoát nạn trên đường đèo nếu có. Khi xe đã gần như dừng, đưa vào lề.

Nếu xe vẫn không chậm lại và phía trước là đoạn nguy hiểm, mục tiêu là giảm tốc từng chút, giữ xe trong làn và tránh đâm vào người. Đây là lúc dùng mọi lực cản có được, theo đúng thứ tự trên, chứ không phải lúc thử điều gì mới.

Phanh hẫng và chân ga kẹt: giống và khác

Hai tình huống này hay bị lẫn với nhau vì đều làm xe không chậm lại theo ý mình. Cách phản ứng có phần khác nhau.

Tình huốngDấu hiệuLàm ngayĐừng làm
Phanh hẫngChân phanh lún sâu, mềm, xe không chậmĐạp phanh nhiều lần, về số thấp dần, phanh tay từ từKhông tắt máy, không giật phanh tay
Phanh bị nóng khi đổ dốc dàiMùi khét, lực phanh yếu dầnVề số thấp, dừng chỗ an toàn để phanh nguộiKhông dội nước lên bánh xe đang nóng
Chân ga kẹtNhả ga mà xe vẫn tăng tốcKiểm tra thảm sàn, đạp phanh đều và mạnh, chuyển về số không theo hướng dẫn của xeKhông tắt máy khi xe còn chạy nhanh
Đèn báo hệ thống phanh sáng khi đang chạyĐèn đỏ trên đồng hồ, phanh có thể vẫn ănGiảm tốc, dừng ở chỗ an toàn gần nhấtKhông chạy tiếp quãng đường dài

Dù gặp dòng nào, khi xe đã dừng an toàn thì không lái tiếp. Gọi cứu hộ kéo về gara.

Dấu hiệu báo trước: dừng sớm khi thấy

Phanh hiếm khi hẫng mà không có gì báo trước. Thấy một trong những dấu hiệu sau, giảm tốc và tìm chỗ dừng ngay, đừng cố tới cuối dốc hay tới thành phố mới tính.

  • Mùi khét nồng sau một đoạn đổ dốc dài, nhất là khi kèm khói mỏng ở bánh xe.
  • Chân phanh phải đạp sâu hơn mọi khi mới thấy ăn, hay cảm giác mềm, lún.
  • Xe kéo lệch hẳn về một bên mỗi lần phanh.
  • Tiếng rít kim loại hoặc tiếng kêu lạ mỗi lần đạp phanh.
  • Đèn báo hệ thống phanh trên đồng hồ sáng màu đỏ.
  • Xe rung mạnh ở vô lăng hay chân phanh khi phanh, trước đây không có.

Khi dừng vì những dấu hiệu này, việc giống hệt khi phanh đã hẫng: dừng ở chỗ an toàn, mọi người ra khỏi xe, không lại gần bánh xe đang nóng, gọi cứu hộ. Khác biệt duy nhất là bạn được làm tất cả những việc đó khi còn bình tĩnh và còn chủ động chọn chỗ dừng. Một lần dừng sớm vì báo động giả rẻ hơn rất nhiều so với một lần chạy tiếp vì nghĩ mình chỉ tưởng tượng.

Người ngồi bên cạnh làm gì

Giữ yên lặng và không chạm vào tay lái, cần số hay phanh tay. Hai người cùng điều khiển một chiếc xe trong lúc khẩn cấp là cách chắc chắn nhất để xe mất lái. Chỉ làm khi người lái nói rõ cần bạn làm gì.

Bật đèn khẩn cấp nếu người lái chưa kịp. Nút đèn khẩn cấp thường nằm giữa bảng điều khiển, người ngồi ghế phụ với tới dễ. Đó là việc giúp được mà không cản người lái.

Nhìn đường và báo ngắn gọn. Báo những thứ người lái có thể chưa thấy: lề rộng phía trước, làn thoát nạn, xe đi chậm phía trước. Nói ngắn, rõ, không la hét.

Giữ người ngồi sau ngồi yên, thắt dây. Trẻ nhỏ và người già cần được trấn an. Không ai tháo dây an toàn cho tới khi xe đứng yên hẳn.

Khi xe đã dừng, nhận phần gọi điện. Người lái vừa trải qua chuyện căng thẳng nhất. Để người ngồi bên cạnh gọi cứu hộ, gọi người nhà, còn người lái ngồi nghỉ ở chỗ an toàn.

Gọi ai sau khi xe đã dừng, và nói gì

Khi xe đã đứng yên, việc đầu tiên vẫn là người: mọi người xuống xe bằng cửa phía lề, ra chỗ an toàn ngoài phần đường xe chạy. Nếu xe đã va vào gì đó hoặc có ai bị đau, gọi 115 trước. Nếu xe đã đâm vào xe khác hay có tranh chấp, gọi 113. Có khói hay mùi khét nồng từ bánh xe thì gọi 114.

Không có những thứ đó thì gọi cứu hộ, nói rõ đây là sự cố phanh để họ đưa xe kéo thay vì cử người tới sửa tại chỗ: “Xe bán tải của mình bị hẫng phanh khi xuống đèo, đã dừng được ở bãi đất phẳng chân dốc, gần cột cây số…, chiều đi về…. Hai người trên xe đều ổn, xe không va chạm. Mình không muốn chạy tiếp, cần xe kéo về gara. Anh cho biết tới khoảng bao lâu và kéo về đâu được?”

Gọi cho người nhà một cuộc ngắn để báo bạn an toàn và đang ở đâu. Sau một lần như vậy, tim còn đập nhanh, tay còn run là bình thường. Đừng tự lái tiếp, kể cả khi đạp thử thấy phanh có vẻ ăn trở lại.

Một ca đi trọn: anh Khánh xuống đèo với xe chở hàng

  • Anh Khánh chở vợ trên chiếc bán tải chất đầy hàng, xuống một con đèo dài. Anh rà phanh gần như suốt dốc. Gần cuối đèo, anh ngửi thấy mùi khét, đạp phanh thấy mềm và xe không chậm như mọi khi.
  • Anh nhả ga, bật đèn khẩn cấp, bấm còi. Anh đạp phanh liên tục, cảm thấy lực phanh có một chút. Anh về số thấp hơn một cấp, xe bớt trôi, rồi thêm một cấp nữa.
  • Anh kéo phanh tay từ từ, giữ chắc vô lăng. Phía trước có làn thoát nạn có mặt đường đổ cát; nhưng xe đã chậm dần, nên anh đi tiếp tới bãi đất phẳng rộng ở chân dốc và dừng hẳn ở đó.
  • Hai vợ chồng xuống xe, ra đứng xa. Bánh trước bốc mùi khét, có chút khói mỏng. Anh không lại gần, không dội nước. Khói tắt dần sau vài phút nên anh không gọi 114, mà gọi cứu hộ, nói rõ “phanh hẫng, không muốn chạy tiếp”.
  • Trong lúc chờ, vợ anh chụp ảnh xe ở chỗ dừng, ghi giờ. Khi xe kéo tới, anh hỏi kéo về gara nào, xin biên nhận. Hôm sau ở gara, anh nhờ thợ giải thích nguyên nhân rồi mới đồng ý sửa.

Điều anh làm đúng không có gì cao siêu: không hoảng đạp phanh hết cỡ, không tắt máy, dùng số thấp, và không chạy tiếp khi phanh có vẻ đã ăn lại.

Hiểu lầm và những điều không cần hoảng

“Tắt máy cho xe dừng.” Tắt máy khi xe còn chạy có thể làm vô lăng nặng hẳn, có xe khoá vô lăng. Giữ máy chạy cho tới khi xe đã đứng yên.

“Kéo mạnh phanh tay một lần cho dừng ngay.” Giật phanh tay ở tốc độ cao có thể làm bánh sau bó cứng và xe xoay. Kéo từ từ, đều.

“Phanh ăn lại rồi thì chạy tiếp được.” Phanh vừa hẫng là dấu hiệu có lỗi. Lỗi đó vẫn còn khi bạn chạy tiếp. Gọi cứu hộ kéo xe.

“Đổ nước vào bánh xe cho phanh nguội nhanh.” Nước lạnh lên phanh đang rất nóng có thể làm hỏng đĩa phanh và người đổ phải đứng sát xe. Để nguội tự nhiên.

Không cần hoảng khi phanh có mùi khét sau một con dốc dài mà vẫn ăn bình thường. Đó là phanh đã làm việc nhiều. Giảm tốc, về số thấp cho các đoạn dốc sau, dừng ở chỗ an toàn để phanh nguội. Nhưng nếu lực phanh yếu đi rõ rệt thì dừng ngay và gọi cứu hộ.

Ghi lại gì và việc ngày mai

Ghi giờ, đoạn đường, chuyện xảy ra theo thứ tự: bắt đầu thấy mùi khét lúc nào, đạp phanh thấy gì, đã làm những gì, xe dừng ở đâu. Chụp ảnh xe ở chỗ dừng, bảng đồng hồ nếu có đèn báo, biên nhận cứu hộ. Nếu có va chạm, chụp thêm hiện trường và giữ thông tin người liên quan. Những ghi chép này giúp gara tìm đúng nguyên nhân và cần cho công ty bảo hiểm nếu hợp đồng của bạn có phần này.

Ngày mai, ở gara, hỏi rõ nguyên nhân phanh hẫng, những gì phải thay và vì sao. Đừng nhận xe về khi chưa được giải thích rõ. Và trước chuyến đi đèo tiếp theo, đọc lại phần hướng dẫn xuống dốc trong sổ hướng dẫn của xe: dùng số thấp cho đoạn dốc dài thay vì rà phanh liên tục là thói quen giúp phanh không bị quá nóng.

Câu hỏi thường gặp

Phanh ô tô bị hẫng thì có nên tắt máy để xe dừng không?

Không nên tắt máy khi xe còn chạy. Tắt máy có thể làm tay lái nặng hẳn, có xe khoá vô lăng. Giữ máy chạy, về số thấp dần, phanh tay từ từ và tìm chỗ an toàn để dừng.

Có nên kéo phanh tay thật mạnh khi phanh chân không ăn?

Không nên giật mạnh một lần ở tốc độ cao, vì bánh sau có thể bó cứng làm xe xoay. Kéo phanh tay từ từ, đều, kết hợp với về số thấp để xe chậm dần.

Phanh có mùi khét sau khi xuống dốc dài có nguy hiểm không?

Đó là dấu hiệu phanh đã quá nóng. Nếu phanh vẫn ăn bình thường, giảm tốc, dùng số thấp cho đoạn dốc tiếp theo và dừng ở chỗ an toàn để phanh nguội. Lực phanh yếu đi thì dừng ngay và gọi cứu hộ.

Chân ga bị kẹt thì làm gì trước?

Kiểm tra nhanh xem thảm sàn hay vật gì vướng dưới chân ga không, đạp phanh đều và mạnh, chuyển về số không theo hướng dẫn của xe, bật đèn khẩn cấp và tấp vào lề khi xe đã chậm. Không tắt máy khi xe còn chạy nhanh.

Phanh hẫng xong lại ăn bình thường thì có chạy tiếp được không?

Không nên. Phanh đã hẫng một lần là có lỗi, lỗi đó chưa hết chỉ vì phanh tạm ăn lại. Gọi cứu hộ kéo xe về gara để kiểm tra trước khi lái tiếp.

Đèn báo phanh màu đỏ sáng khi đang chạy thì làm gì?

Giảm tốc từ từ, bật đèn khẩn cấp và dừng ở chỗ an toàn gần nhất. Xem sổ hướng dẫn của xe để hiểu đèn đó báo gì. Không chắc thì không chạy tiếp, gọi cứu hộ hoặc gara.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138