Ô tô tắt máy giữa đường ngập thì làm ba việc: không đề máy lại, dù chỉ một lần; bật đèn khẩn cấp và nhìn mực nước — nếu nước đang dâng nhanh hay chảy xiết thì tháo dây an toàn, mở cửa ra khỏi xe ngay khi nước còn thấp, đi về phía chỗ cao, tránh lòng đường; nếu nước đứng yên và nông, ở trong xe chờ cũng được. Bị kẹt trong xe khi nước lên, hoặc có người bị cuốn, gọi 114 ngay.
Hai câu hỏi cần trả lời trong mấy phút đầu là: người có an toàn không, và nước đang làm gì. Chiếc xe có thể đã hỏng nặng hay nhẹ, nhưng chuyện đó tính sau. Đề máy lại để thử là cách nhanh nhất biến một ca phải vệ sinh máy thành một ca hỏng máy, còn ngồi lì trong xe khi nước đang dâng là đặt người vào chỗ khó ra.
Đọc mực nước: ở lại hay ra ngoài
Nhìn ra ngoài, so mực nước với bánh xe và cửa xe, và xem nước đang đứng hay đang chảy. Bảng này là cách nghĩ chung, không thay cho phán đoán tại chỗ.
| Thấy gì | Mức độ | Làm ngay | Gọi ai |
|---|---|---|---|
| Nước dưới nửa bánh xe, đứng yên, mưa đã ngớt | Thấp | Ở trong xe, đèn khẩn cấp, chờ nước rút hoặc chờ cứu hộ | Cứu hộ kéo xe; người nhà |
| Nước ngang nửa bánh, đang dâng chậm | Trung bình | Chuẩn bị ra: tháo dây, cầm điện thoại, mở hé cửa kính | Cứu hộ; 113 nếu xe chắn đường |
| Nước tới mép cửa, dâng nhanh hoặc có dòng chảy | Cao | Mở cửa ra ngay, đi về chỗ cao, đứng xa lòng đường | 114 nếu có người không ra được |
| Cửa không mở được vì nước ép | Nguy hiểm | Hạ kính cửa sớm nếu còn điện, gọi 114 | 114 ngay |
| Nước chảy xiết qua đường | Nguy hiểm | Không lội qua dòng chảy, ở chỗ cao, gọi 114 | 114 |
Nước chảy dù không sâu vẫn có thể làm người đi bộ mất thăng bằng. Không lội qua chỗ có dòng chảy để về phía bên kia đường, kể cả khi bên đó là nhà mình.
Vì sao không đề máy lại
Nước có thể đã vào đường hút gió của máy. Khi máy đang chạy mà hút nước vào, nó thường tắt ngay. Đề lại là ép máy quay khi bên trong có nước, đây là lúc máy dễ hỏng nặng nhất.
Một lần đề thử có thể đổi một ca vệ sinh thành một ca thay máy. Gara thường cần làm sạch, thay dầu, kiểm tra trước khi cho nổ máy lại. Đề thử ngay giữa đường là bỏ qua tất cả các bước đó.
Hợp đồng bảo hiểm của bạn có thể có điều khoản riêng cho thiệt hại do đề máy trong nước. Đọc lại hợp đồng của bạn, hoặc hỏi công ty bảo hiểm khi gọi báo. Dù hợp đồng ghi gì, không đề máy vẫn là cách giữ cho thiệt hại nhỏ nhất.
Các thiết bị điện có thể đang ngâm nước. Tắt bớt những thứ không cần như điều hoà, âm thanh. Giữ đèn khẩn cấp nếu còn điện. Chìa khoá xoay về vị trí tắt hoặc tắt hẳn nút khởi động.
Cái không cần hoảng: xe tắt giữa vũng nước nông, nước không dâng. Ở trong xe, đèn khẩn cấp, gọi cứu hộ. Ngồi yên không làm hỏng thêm gì; đề máy mới làm hỏng thêm.
Ra khỏi xe khi nước đang lên
Nếu đã quyết định ra, hãy ra sớm, khi nước còn thấp, vì nước càng cao thì cửa càng khó mở và mặt đường càng khó thấy.
- Tháo dây an toàn cho mình rồi cho từng người, trẻ nhỏ trước. Người lớn khoẻ nhất xuống trước để đỡ người khác.
- Hạ kính cửa sớm nếu xe còn điện, để còn đường ra nếu cửa bị nước ép không mở được.
- Chỉ mang theo điện thoại, ví, giấy tờ, cho vào túi ni lông hay túi kín nếu có. Không ôm hành lý.
- Ra bằng cửa phía cao hơn hoặc phía gần vỉa hè. Bước xuống chậm, dò mặt đường bằng chân trước khi dồn trọng lượng.
- Đi về phía chỗ cao, vỉa hè, bậc thềm nhà dân, men theo tường, không đi giữa lòng đường.
- Tránh chỗ nước xoáy, chỗ nước có bọt nổi thành vòng, vì đó có thể là miệng cống, hố ga đã bị mở nắp.
- Tránh xa cột điện, trạm biến áp, dây điện sà xuống nước. Thấy dây điện trong nước thì lùi xa và báo 114.
- Nắm tay nhau thành hàng nếu có nhiều người, trẻ nhỏ được bế.
Nếu nước đã lên quá cao và bạn không chắc có đi được an toàn không, ở lại trên chỗ cao nhất có thể và gọi 114, nói rõ vị trí, số người, mực nước.
Ngập ở chỗ khó: hầm chui, bãi xe tầng hầm, ban đêm
Hầm chui, đường trũng dưới gầm cầu. Đây là chỗ nước lên nhanh nhất và sâu nhất. Nếu thấy nước đã tràn vào lòng hầm chui, đừng chạy vào, kể cả khi xe phía trước vừa qua được. Đã kẹt trong đó và nước đang dâng thì ra khỏi xe sớm, đi ngược lên phía dốc, gọi 114.
Bãi xe tầng hầm khi nước tràn vào. Thấy nước đổ xuống dốc hầm, đừng chạy xuống để dời xe lên. Người xuống hầm lúc nước đang vào là người có thể bị kẹt dưới đó. Báo ban quản lý toà nhà, gọi 114 nếu có người còn ở dưới, chờ nước dừng rồi mới tính chuyện xe.
Ban đêm, không thấy rõ mặt nước. Không ước được độ sâu thì đừng đi vào. Dừng lại ở chỗ cao trước đoạn ngập, bật đèn khẩn cấp, chờ hoặc quay đầu tìm đường khác. Nếu đã chết máy giữa nước lúc đêm, ra khỏi xe càng cẩn thận hơn: bật đèn pin điện thoại soi mặt nước, dò đường từng bước.
Đang chở trẻ nhỏ, người già. Quyết định ra sớm hơn. Người lớn khoẻ nhất bế trẻ, một người khác dìu người già, không ai đi một mình.
Xe điện. Ra khỏi xe, đứng xa, nói rõ đây là xe điện khi gọi cứu hộ hoặc 114. Không mở nắp capo, không chạm vào cổng sạc hay dây cáp.
Hiểu lầm hay gặp và hiểu đúng
“Đi nhanh qua cho khỏi chết máy.” Đi nhanh tạo sóng đẩy nước lên đầu xe, vào khoang máy, đồng thời đẩy sóng vào nhà dân và người đi xe máy hai bên. Nếu buộc phải đi qua đoạn nông, đi chậm, đều.
“Xe gầm cao thì qua được hết.” Gầm cao giúp được ở nước nông, nhưng không giúp gì khi có dòng chảy hay hố ga mở nắp. Nhìn mặt nước, không nhìn chiếc xe của mình.
“Ngồi trong xe là an toàn nhất.” Đúng khi nước nông và đứng yên. Sai khi nước đang lên nhanh hay chảy xiết, vì càng chờ thì cửa càng khó mở.
“Chờ nước rút rồi nổ lại là xong.” Nước có thể vẫn nằm trong máy sau khi đường đã khô. Để gara kiểm tra trước khi nổ máy.
Cái không cần hoảng: đèn báo sáng loạn trên đồng hồ sau khi xe tắt. Đó là các hệ thống điện đang báo mất nguồn hoặc bị ẩm. Không cần bấm thử từng nút; tắt hẳn, chờ cứu hộ.
Gọi ai và nói gì
Có người bị kẹt trong xe, có người bị nước cuốn, hay bạn không ra được khỏi chỗ đang đứng: 114 trước tiên. Câu mẫu: “Alo, tổng đài 114 phải không ạ. Ô tô con chết máy giữa đường ngập ở đoạn…, gần ngã tư… hoặc gần cửa hàng…. Nước đang dâng nhanh, đã tới mép cửa xe. Trên xe có ba người, hai người đã ra đứng trên vỉa hè, một người già còn trong xe chưa ra được.”
Không ai gặp nguy hiểm, chỉ là xe nằm giữa đường: gọi cứu hộ hoặc số trong hợp đồng bảo hiểm, nói rõ đây là xe chết máy trong nước, chưa đề lại, cần xe kéo chứ không cần thợ tới sửa tại chỗ. Hỏi: tới khoảng bao lâu, kéo về đâu, có dùng xe sàn không. Nếu xe đang chắn một làn và nước còn ngập, gọi thêm 113 để có người phân luồng.
Gọi cho công ty bảo hiểm của bạn càng sớm càng tốt, trong thời hạn ghi trong hợp đồng. Họ có thể có hướng dẫn riêng về việc kéo xe đi đâu, giữ nguyên hiện trạng ra sao. Hỏi điều đó trước khi đồng ý với bất kỳ ai đề nghị “đẩy giúp, nổ thử”.
Một ca đi trọn: chị Ngọc chở mẹ đi khám về gặp mưa lớn
- Năm giờ chiều, mưa lớn đã nửa tiếng. Chị Ngọc chở mẹ về, gặp một đoạn đường trũng nước ngang nửa bánh xe. Chị đi chậm qua, giữa chừng xe khựng lại và tắt máy.
- Chị bật đèn khẩn cấp, không đề lại. Chị nhìn ra: nước ngang nửa bánh, mưa vẫn to, mặt nước có vẻ đang lên chậm.
- Chị quyết định ra sớm. Chị hạ kính cửa phía vỉa hè, tháo dây cho mẹ trước, cho điện thoại, ví và giấy tờ vào túi ni lông, rồi xuống trước, dò đường bằng chân, đỡ mẹ xuống. Hai mẹ con men theo bờ tường lên bậc thềm một cửa hàng gần đó.
- Đứng yên rồi chị gọi cứu hộ trong hợp đồng bảo hiểm: xe chết máy trong nước, chưa đề lại, cần xe kéo, hai người đã lên chỗ cao. Chị gọi thêm cho em trai để đón mẹ.
- Một người đi ngang đề nghị đẩy xe ra rồi nổ thử. Chị cảm ơn và từ chối, nói đang chờ cứu hộ.
- Chị chụp ảnh xe trong nước với mực nước nhìn rõ ở bánh và cửa, ghi giờ. Khi nước rút bớt và xe kéo tới, chị hỏi kéo về gara nào, xin biên nhận, và báo công ty bảo hiểm ngay tối hôm đó.
Chị không cứu được chiếc xe khỏi nước; điều chị làm được là không làm nó hỏng thêm, và đưa mẹ lên chỗ cao trước khi nước kịp tới mép cửa.
Chụp gì, ghi gì và việc của ngày mai
Ảnh quan trọng nhất là ảnh cho thấy mực nước: chụp từ chỗ an toàn, thấy rõ nước tới đâu trên bánh xe, trên cửa. Chụp thêm toàn cảnh con đường, giờ trên điện thoại, và nếu được, ảnh mực nước rút dần. Ghi giờ xe tắt máy, giờ gọi cứu hộ, giờ báo bảo hiểm. Giữ biên nhận của xe kéo.
Ngày mai, đừng để ai nổ máy xe trước khi gara kiểm tra xong. Hỏi gara kiểm tra những gì, có thấy nước trong máy không, và nếu công ty bảo hiểm cần giám định thì giữ nguyên hiện trạng cho tới lúc đó. Xe có thể ngâm nước cả phần nội thất; mở cửa cho khô và chụp ảnh sàn, ghế. Và một việc cho lần sau: gặp đoạn ngập mà không chắc sâu bao nhiêu, dừng lại trước, chờ xe khác đi qua để xem, hoặc tìm đường khác.
Câu hỏi thường gặp
Ô tô chết máy khi đi qua chỗ ngập có nên đề lại ngay không?
Không nên. Nước có thể đã vào đường hút gió của máy, đề lại là ép máy quay khi bên trong có nước và dễ làm máy hỏng nặng. Bật đèn khẩn cấp, gọi cứu hộ kéo xe về gara.
Khi nào thì phải ra khỏi xe đang ngập?
Khi nước đang dâng nhanh, đã gần tới mép cửa hoặc có dòng chảy qua đường. Ra sớm khi nước còn thấp vì nước càng cao cửa càng khó mở. Nước nông và đứng yên thì ở trong xe chờ cũng được.
Cửa xe không mở được vì nước ép thì làm gì?
Gọi 114 ngay, nói rõ vị trí và số người trong xe. Nếu xe còn điện, hạ kính cửa sớm để có đường ra. Làm theo hướng dẫn của tổng đài trong lúc chờ.
Đi bộ trong nước ngập cần tránh những gì?
Tránh chỗ nước xoáy hay sủi bọt thành vòng vì có thể là miệng cống, hố ga mở nắp. Tránh xa cột điện, trạm biến áp, dây điện sà xuống nước. Đi men theo tường, vỉa hè, không lội qua dòng chảy.
Có nên để người khác đẩy xe ra khỏi chỗ ngập rồi nổ thử không?
Đẩy xe ra khỏi làn đường khi nước nông và an toàn thì được, nhưng đừng nổ thử máy. Chờ cứu hộ kéo về gara và hỏi công ty bảo hiểm của bạn trước khi để ai làm gì thêm.
Báo bảo hiểm xe ngập nước cần chụp ảnh gì?
Ảnh mực nước trên bánh và cửa xe chụp từ chỗ an toàn, toàn cảnh con đường, giờ xảy ra, ảnh nội thất sàn và ghế nếu bị ngấm nước, và biên nhận xe kéo. Thời hạn báo và giấy tờ cụ thể theo hợp đồng của bạn.