LapTuc.comLập Tức
Sự cố điện trong nhà

Nước ngập vào nhà khi chưa cắt điện: ngắt cầu dao từ chỗ khô hay gọi điện lực

Nước tràn vào nhà mà điện vẫn còn: tủ điện ở chỗ khô thì ngắt cầu dao tổng, tay khô, đứng chỗ khô. Tủ đã ngập hay phải lội tới thì đứng yên, gọi điện lực và 114.

Vietnamese man in rubber boots on the second step of an indoor staircase switching off a breaker box at chest height, shallow water on the tiled floor below, grey morning light

Nước tràn vào nhà mà điện vẫn còn thì làm ba việc theo thứ tự: đưa mọi người lên chỗ khô và dừng mọi việc lội nước, nếu tủ điện nằm ở chỗ khô và tới được mà không phải lội, ngắt cầu dao tổng bằng tay khô, còn nếu tủ điện đã ngập hay phải lội qua nước mới tới được thì đứng yên, gọi điện lực và 114. Có người bị điện giật thì gọi 115 ngay.

Câu hỏi quyết định không phải nước sâu bao nhiêu, mà là: nước đã chạm tới ổ cắm, dây điện, thiết bị cắm điện chưa, và tủ điện đang ở đâu so với mặt nước. Cứu đồ đạc ở tầng trệt chỉ tính sau khi đã chắc chắn nguồn điện ở phần nhà ngập đã được ngắt. Bài này đi theo từng câu hỏi bạn sẽ tự hỏi khi đứng trước cảnh đó.

Câu hỏi đầu tiên: tủ điện của nhà đang ở chỗ khô hay chỗ ngập?

Nhiều nhà phố đặt tủ điện ở tầng trệt, cạnh cửa ra vào hoặc dưới gầm cầu thang. Nhà thuê và phòng trọ thì có khi đặt ngoài hành lang chung. Trước khi làm gì, hãy nhìn: muốn tới tủ điện, bạn có phải bước xuống nước không? Mặt tủ có bị nước bắn, nước chảy dọc tường vào không?

Nếu tủ ở trên cao, đường tới tủ là bậc cầu thang hay sàn còn khô, bạn có thể ngắt — làm theo các bước ở mục dưới. Nhiều nhà có cầu dao tổng ở tầng hai hoặc cạnh công tơ ngoài cửa; nếu biết, chọn cái nào tới được mà không phải lội.

Nếu muốn tới tủ thì phải lội, dù chỉ ngập mắt cá, đừng đi. Nước có thể đang mang điện từ một ổ cắm thấp mà bạn không nhìn thấy. Đứng yên ở chỗ khô — bậc cầu thang, giường, tầng trên — và gọi người tới ngắt từ phía ngoài.

Một dấu hiệu dễ nhận: nếu nước đã ngập ổ cắm thấp mà đèn trong nhà vẫn sáng, aptomat chưa cắt được. Đó là lúc tuyệt đối không bước xuống nước. Nếu đèn đã tắt hết, có thể aptomat chống giật đã nhảy — vẫn coi như chưa an toàn cho tới khi ngắt được cầu dao tổng hoặc điện lực xác nhận.

Mực nước và việc cần làm ngay

Bảng dưới xếp theo mức nước bạn nhìn thấy. Dòng cuối là một tình huống giả định.

Bạn thấyLàm ngayGọi aiĐừng làm
Nước mới tràn qua bậc cửa, chưa tới ổ cắmNgắt cầu dao tổng hoặc nhánh tầng trệt từ chỗ khô; rút phích các thiết bị cắm thấp nếu còn đứng ở chỗ khôNgười nhà, chủ nhàKhông cắm thêm máy bơm điện xuống nước
Nước đã chạm ổ cắm thấp, đèn vẫn sángĐứng trên chỗ khô; nếu tủ điện tới được mà không lội thì ngắt tổngĐiện lực; 114 nếu không ngắt đượcKhông lội ngang qua phòng
Tủ điện đã ngập hay nước chảy vào tủLên tầng trên, giữ mọi người tránh xa114 và điện lựcKhông chạm tủ, không gạt cầu dao
Có người bị điện giật trong nướcKhông lại gần, hô người khác tránh xa115 và 114 cùng lúcKhông lội xuống kéo người
Ví dụ: nhà anh Phong, tủ điện ở tầng trệt sát cửa, nước lên ngang mắt cá lúc hai giờ sángAnh đưa vợ con lên tầng hai, đứng trên bậc cầu thang khôGọi điện lực, sau đó 114 vì không ngắt đượcAnh không lội tới tủ dù chỉ cách sáu bước

Đồ đạc ở tầng trệt có thể hỏng, và đó là thiệt hại thật. Nhưng mọi việc kê, chuyển, che đồ chỉ bắt đầu khi phần nhà ngập đã chắc chắn không còn điện.

Ngắt cầu dao từ chỗ khô: làm thế nào cho đúng

Chỉ làm khi đường tới tủ điện khô hoàn toàn và tủ không có nước bắn vào:

  1. Lau khô tay, đi dép hoặc ủng cao su khô. Không cầm điện thoại hay vật kim loại ở tay đang gạt.
  2. Đứng trên bậc khô, trên ghế nhựa khô đặt ở chỗ khô — không đứng trên sàn ướt dù chỉ hơi ẩm.
  3. Gạt cầu dao tổng hoặc aptomat tổng xuống dứt khoát bằng một tay. Nếu nhà có aptomat riêng cho tầng trệt và bạn biết chắc cái nào, có thể gạt cái đó để giữ điện tầng trên.
  4. Kiểm tra: đèn, quạt ở tầng trệt đã tắt hết chưa. Nếu còn thứ gì sáng, có thể nó đi theo nhánh khác — chưa xuống nước.
  5. Dán một mảnh giấy hoặc buộc khăn lên cầu dao vừa gạt, dặn cả nhà không ai bật lại.
  6. Chỉ sau khi đã ngắt chắc chắn, mới bắt đầu chuyển đồ lên cao, và vẫn tránh chạm vào ổ cắm, dây điện, thiết bị còn nằm dưới nước.

Nếu trong lúc làm thấy tê tay, nghe tiếng rè trong tủ hay thấy tia sáng, bỏ tay ra, lùi về chỗ khô và gọi 114. Không thử lại.

Không tới được tủ điện: gọi điện lực và 114, nói gì

Điện lực có thể ngắt điện từ phía ngoài nhà — ở công tơ, ở cột hay cả một đoạn đường dây. Số chăm sóc khách hàng in trên hoá đơn tiền điện. Khi trời mưa lớn, đường dây có thể bận; gọi lại vài lần, và nếu có người trong nhà gặp nguy hiểm hay nước lên nhanh thì gọi 114 song song.

Câu mẫu gọi điện lực: "Cho mình báo khẩn: nhà số… ngõ…, phường…, mã khách hàng…. Nước ngập vào tầng trệt khoảng ngang mắt cá, đã chạm ổ cắm thấp, tủ điện ở tầng trệt không tới được mà không lội. Nhà vẫn còn điện. Bên mình ngắt điện giúp nhà mình được không?"

Câu mẫu gọi 114: "Alo, 114 ạ. Nhà số… ngõ…, gần cầu…, phường…. Nhà ngập nước tầng trệt, vẫn còn điện, không ngắt được cầu dao vì tủ điện nằm dưới nước. Trong nhà có bốn người, một trẻ nhỏ, đang ở tầng hai, chưa ai bị thương."

Ở chung cư, gọi ban quản lý trước: tầng hầm, phòng kỹ thuật ngập là chuyện họ phải xử lý cho cả toà. Nếu căn hộ của bạn ngập do nước tràn từ trên xuống mà ổ điện bị ướt, ban quản lý có thể cử kỹ thuật toà nhà lên ngắt từ tủ tầng. Trong lúc chờ, đừng ở lại trong phòng có nước và ổ điện bị ướt.

Tình huống đi trọn: hai giờ sáng, mưa không ngớt

Anh Phong ở nhà phố hai tầng trong một con ngõ thấp. Hai giờ sáng, anh thức giấc vì tiếng nước. Bật đèn cầu thang, anh thấy nước đã tràn qua bậc cửa, phủ nền tầng trệt ngang mắt cá. Tủ điện nằm sát cửa ra vào, cách chân cầu thang sáu bước. Ổ cắm dưới chân tủ giày đã chìm, đèn tầng trệt vẫn sáng.

Anh gọi vợ bế con lên tầng hai, còn anh đứng ở bậc thứ ba. Anh không xuống. Anh gọi điện lực theo số đã lưu sẵn, đầu dây báo bận. Anh gọi 114, nói rõ địa chỉ, nhà còn điện, tủ điện ngập, nhà có trẻ nhỏ. Tổng đài dặn cả nhà ở tầng trên, không xuống nước. Anh gọi lại điện lực được, nhắc lại đúng những gì đã nói với 114.

Bốn mươi phút sau, điện lực gọi lại báo đã cắt điện cả đoạn phố. Anh soi đèn pin thấy đèn tầng trệt đã tắt hẳn mới đi ủng xuống, chụp ảnh mức nước trên tường, chuyển giấy tờ và đồ dùng nhỏ để ở ngăn thấp lên cao. Sáng hôm sau, anh gọi thợ điện kiểm toàn bộ tầng trệt trước khi bật lại cầu dao.

Điều đáng học: anh chọn mất bốn mươi phút chờ thay vì sáu bước lội qua nước. Đồ đạc tầng trệt ướt thêm một chút, nhưng không ai trong nhà phải đánh cược với ổ cắm đang chìm.

Những việc không làm khi nhà đang ngập

Nhiều việc trông là "cứu nhà" lại đặt người vào nguy hiểm khi điện chưa ngắt:

  • Không lội vào phòng có ổ cắm, dây điện, thiết bị đang chìm khi chưa chắc điện đã ngắt — kể cả để cứu tivi, tủ lạnh, xe máy.
  • Không cắm máy bơm điện, máy hút nước vào ổ cắm ở tầng ngập. Việc hút nước chờ thợ hoặc chờ có điện an toàn.
  • Không rút phích thiết bị đang nằm trong nước, không nhấc thiết bị đang cắm điện lên.
  • Không sạc điện thoại ở ổ cắm tầng trệt khi nước vẫn còn trên sàn.
  • Không bật lại cầu dao khi nước vừa rút, dù sàn trông đã khô. Ổ cắm, dây trong tường, tủ điện còn ngấm nước nhiều giờ sau.
  • Không tự mở tủ điện để lau khô hay tháo aptomat ra phơi.

Nếu cả khu đang ngập diện rộng và chính quyền địa phương có thông báo di chuyển, làm theo thông báo đó trước. Bài này chỉ nói phần điện trong một ngôi nhà.

Khi nước rút: trước khi bật điện lại

Phần dễ sai nhất là lúc mọi người muốn trở lại bình thường càng nhanh càng tốt. Mấy việc nên làm theo thứ tự:

  • Chụp ảnh vệt nước trên tường, ổ cắm, tủ điện, thiết bị bị ngập — trước khi lau dọn. Ghi giờ nước vào và giờ nước rút.
  • Gọi thợ điện kiểm phần tầng ngập trước khi bật lại cầu dao. Nói rõ nước ngập tới đâu, ổ cắm nào chìm, tủ điện có ngập không.
  • Thiết bị đã ngập (tủ lạnh, máy giặt, ổ nối) để thợ hoặc trung tâm bảo hành xem, không cắm thử.
  • Nhà thuê: gửi ảnh cho chủ nhà trong ngày, kèm mô tả mức nước và những gì đã hỏng.
  • Nếu nhà có bảo hiểm, báo theo thời hạn và cách thức ghi trong hợp đồng của bạn; giữ lại đồ hỏng cho tới khi được hướng dẫn.

Một ghi chú cho lần sau: ghi lại mức nước lần này trên tường và vị trí tủ điện. Nếu tủ điện thấp hơn mức nước từng ngập, nhắc thợ hoặc chủ nhà tính chuyện dời lên — việc đó để thợ làm vào ngày thường, không phải giữa đêm mưa.

Câu hỏi thường gặp

Nhà ngập nước mà vẫn còn điện thì có nên lội tới ngắt cầu dao không?

Không. Nếu muốn tới tủ điện phải lội qua nước, dù nông, hãy đứng yên ở chỗ khô và gọi điện lực, 114. Nước có thể đang mang điện từ một ổ cắm bị chìm mà bạn không nhìn thấy.

Đèn trong nhà đã tắt khi nước vào thì có an toàn để lội không?

Chưa chắc. Có thể chỉ một nhánh bị ngắt, hoặc aptomat chống giật đã nhảy nhưng còn nhánh khác vẫn có điện. Chỉ coi là an toàn khi đã ngắt được cầu dao tổng hoặc điện lực xác nhận đã cắt điện khu vực.

Nước vừa rút thì bật lại cầu dao được chưa?

Chưa nên. Ổ cắm, dây trong tường và tủ điện còn ngấm nước nhiều giờ sau khi sàn đã khô. Gọi thợ điện kiểm phần nhà bị ngập trước, rồi mới bật lại từng nhánh.

Có nên dùng máy bơm điện để hút nước ngập trong nhà không?

Không cắm máy bơm điện vào ổ cắm ở tầng đang ngập. Nếu cần hút nước, chờ có điện an toàn từ tầng khô và có thợ hướng dẫn, hoặc chờ nước tự rút. An toàn của người đi trước tốc độ dọn nhà.

Gọi điện lực mãi không được khi nhà đang ngập thì sao?

Nếu có người trong nhà gặp nguy hiểm, nước lên nhanh hay không ngắt được điện, gọi 114 song song. Tổng đài cứu nạn cứu hộ có thể phối hợp với điện lực. Trong lúc chờ, ở trên chỗ khô, không xuống nước.

Thiết bị điện bị ngập nước có dùng lại được không?

Không cắm thử. Để khô, để thợ hoặc trung tâm bảo hành kiểm trước. Chụp ảnh thiết bị lúc còn ngập hoặc vệt nước trên thân máy để báo chủ nhà hay bảo hiểm theo hợp đồng của bạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138