LapTuc.comLập Tức
Sự cố điện trong nhà

Mất điện phải làm gì: hai phút phân biệt mất cả khu hay chỉ riêng nhà mình

Nhà bỗng tối: nhìn sang hàng xóm trước, xem aptomat từ chỗ khô, rút thiết bị lớn. Mất cả khu thì báo điện lực; riêng nhà mà nhảy lại thì gọi thợ.

Vietnamese woman in her thirties holding a small flashlight, looking out of a townhouse front door at dark neighbouring houses, warm torchlight, calm evening mood, seen from behind

Khi nhà bỗng tối, làm ba việc theo đúng thứ tự: đứng yên vài giây cho mắt quen và bật đèn pin điện thoại, nhìn ra ngoài xem nhà hàng xóm, đèn đường còn sáng không, rồi rút phích các thiết bị lớn đang chạy (điều hoà, bình nóng lạnh, bếp từ, máy giặt). Mất điện thông thường không cần gọi 114 hay 115. Chỉ gọi ngay khi kèm theo khói, mùi khét nồng, tiếng nổ lách tách trong tủ điện, có người bị điện giật hoặc có người trong nhà đang dùng máy y tế cần điện.

Câu hỏi quyết định mọi việc sau đó là: tối cả khu hay chỉ tối nhà mình. Cả khu tối thì việc của bạn là báo điện lực và chờ cho an toàn; chỉ nhà mình tối thì nhìn tủ aptomat — nhìn chứ chưa vội gài — từ một chỗ đứng khô ráo. Hai phút đầu dùng để trả lời đúng câu đó, không phải để mò mẫm trong bóng tối hay mở nắp tủ điện.

Hai phút đầu: nhìn ra ngoài trước khi đụng vào tủ điện

Phản xạ hay gặp nhất là lao ngay tới tủ điện và gạt lên gạt xuống. Làm vậy trong lúc chưa biết nguyên nhân thì dễ gài lại vào đúng chỗ đang chập, hoặc vấp ngã trong bóng tối. Hãy đứng yên một nhịp, bật đèn pin, rồi đi tới cửa sổ hay cửa chính.

Ba dấu hiệu nhìn từ ngoài vào: nhà bên cạnh và nhà đối diện còn đèn không; đèn đường, đèn cầu thang chung (nếu ở chung cư) còn sáng không; có nghe tiếng máy phát của ai đó trong ngõ không. Nếu tất cả cùng tối, gần như chắc là mất điện khu vực. Nếu nhà bên vẫn sáng mà nhà mình tối, nguyên nhân nằm trong phạm vi nhà mình hoặc đoạn dây từ công tơ vào nhà.

Ở chung cư, cách nhanh nhất là nhìn đèn hành lang và hỏi ban quản lý qua điện thoại. Ở phòng trọ, hỏi phòng bên cạnh. Một câu hỏi qua tường "Phòng em mất điện, bên chị có điện không ạ?" tiết kiệm được mười phút mò mẫm.

Nếu trước lúc tối bạn nghe một tiếng nổ nhỏ, thấy chớp sáng ở ổ cắm hay ngửi thấy mùi nhựa cháy, đừng coi đây là mất điện thông thường. Lúc đó việc đầu tiên là rời xa chỗ đó, giữ mọi người ra khỏi phòng, và chuyển sang phần dấu hiệu nguy hiểm ở dưới.

Mười phút đầu theo từng phút

Bảng dưới đây là thứ tự việc khi nhà bỗng mất điện vào buổi tối. Dòng cuối là một tình huống giả định để bạn thấy cách áp vào nhà mình.

PhútLàm ngayGọi aiĐừng làm
0–1Đứng yên, bật đèn pin điện thoại, gọi to cho người trong nhà biết đứng yên—Không đi cầu thang trong bóng tối, không thắp nến cạnh rèm
1–2Nhìn ra ngoài: hàng xóm, đèn đường, hành lang chungHỏi nhà bên hoặc ban quản lýKhông mở nắp tủ điện, không chạm công tơ
2–4Rút phích điều hoà, bình nóng lạnh, bếp từ, máy giặt, máy bơm—Không rút phích bằng tay ướt hoặc khi đang đứng chỗ nước
4–6Nếu chỉ nhà mình tối: soi tủ aptomat từ chỗ khô, xem cái nào đang ở vị trí gạt xuống—Không gài nếu tủ điện có mùi khét, nóng, ẩm hay có tiếng rè
6–8Gài lại một lần cái aptomat bị nhảy (tay khô, đứng chỗ khô)Nhảy lại ngay thì gọi thợ điệnKhông gài đi gài lại nhiều lần, không chèn giữ cần gạt
8–10Nếu cả khu mất: báo điện lực theo số in trên hoá đơn tiền điệnĐiện lực; người nhà nếu bạn ở một mìnhKhông tự đi xem dây ngoài cột, không đụng công tơ
Ví dụNhà anh Quân tối lúc tám giờ, nhà bên vẫn sáng; aptomat bếp đang gạt xuống; anh rút nồi cơm điện, gài lại, đèn sángKhông cần gọi aiKhông cắm lại nồi cơm điện cho tới khi có người xem ổ cắm

Thứ tự trên đặt người trước, đồ sau: đứng yên và có đèn trước, xác định nguyên nhân sau, gài lại aptomat chỉ khi không có dấu hiệu nguy hiểm.

Nếu chỉ nhà mình tối: nhìn tủ aptomat thế nào cho an toàn

Đứng chỗ khô, tay khô. Lau tay, đi dép, không đứng trên nền ướt hay vừa lau. Nếu tủ điện đặt cạnh nhà tắm hay chỗ đang dột, đừng lại gần mà gọi thợ.

Chỉ nhìn, chưa vội gạt. Soi đèn vào hàng aptomat. Cái bị nhảy thường nằm lệch so với các cái khác, cần gạt ở vị trí xuống hoặc ở giữa. Nhớ hoặc chụp ảnh lại xem là cái nào.

Ngửi và nghe trước khi chạm. Mùi khét, vỏ tủ nóng, tiếng rè rè hay tiếng lách tách là dấu hiệu không được chạm vào. Lùi ra, giữ mọi người tránh xa và gọi thợ điện; có khói thì ra ngoài và gọi 114.

Gài lại đúng một lần. Nếu không có dấu hiệu lạ, gạt cái bị nhảy lên dứt khoát. Đèn sáng và giữ được là tốt. Nhảy lại ngay là có chỗ chập hoặc rò điện đang chờ, lúc đó dừng hẳn.

Aptomat tổng không nhảy mà vẫn tối. Nếu mọi aptomat trong nhà đều ở vị trí lên mà vẫn mất điện, nguyên nhân có thể ở công tơ hoặc dây từ cột vào nhà. Phần đó thuộc điện lực, bạn chỉ báo, không mở, không đụng.

Không biết tủ điện ở đâu. Nhà thuê hay phòng trọ mới thường gặp chuyện này. Đừng mò trong tối: gọi chủ nhà hỏi vị trí, hoặc chờ sáng nếu không có dấu hiệu nguy hiểm.

Nếu cả khu mất điện: báo điện lực và nói gì cho gọn

Khi cả ngõ, cả toà nhà cùng tối, việc sửa nằm ngoài tầm tay của bạn. Phần việc của bạn là báo đúng chỗ, giữ an toàn trong nhà và chờ. Số chăm sóc khách hàng của điện lực in trên hoá đơn tiền điện; chụp sẵn trang hoá đơn trong điện thoại là cách đơn giản nhất để lúc cần có ngay.

Khi gọi, đầu dây thường hỏi mã khách hàng hoặc địa chỉ. Câu mẫu: "Alo, cho mình báo mất điện. Mã khách hàng in trên hoá đơn là…, địa chỉ nhà số… ngõ…, gần chợ…. Mất từ khoảng tám giờ mười, cả dãy nhà bên này cùng tối, không thấy cháy nổ gì. Bên mình có biết khi nào có điện lại không?"

Nếu thấy dấu hiệu bất thường ngoài đường — dây điện võng thấp, tia lửa ở cột, cây đổ đè lên dây — hãy nói rõ điều đó ngay câu đầu, vì đó là thông tin giúp họ xếp ưu tiên. Đừng đi lại gần để nhìn cho rõ. Nhìn từ trong nhà hay từ xa là đủ.

Ở chung cư, báo ban quản lý trước vì họ biết toà nhà có đang chuyển sang máy phát dự phòng hay không. Hỏi thêm một câu: "Thang máy có đang có người kẹt không, bên mình đã kiểm chưa ạ?" Câu hỏi đó có thể giúp một người đang kẹt ở giữa hai tầng được tìm thấy sớm hơn.

Những dấu hiệu biến mất điện thành chuyện gọi 114, 115 ngay

Phần lớn các lần mất điện chỉ là chờ đợi. Nhưng có những dấu hiệu khiến bạn phải gọi số khẩn cấp trước, rồi mới tính chuyện thợ hay điện lực:

  • Có khói, có lửa, mùi khét nồng ở tủ điện, ổ cắm hay trần nhà: mọi người ra ngoài, gọi 114 từ bên ngoài.
  • Có người bị điện giật ngay trước lúc mất điện: không chạm vào người đó cho tới khi nguồn đã ngắt, gọi 115 và làm theo hướng dẫn của tổng đài.
  • Có người trong nhà dùng máy thở, máy tạo oxy hay thiết bị y tế cần điện: gọi 115 sớm nếu máy không có pin dự phòng đủ dùng, đừng chờ xem điện có lại không.
  • Có người kẹt trong thang máy khi toà nhà mất điện: báo ban quản lý, không trả lời được thì gọi 114.
  • Dây điện đứt rơi xuống đường, sân hay mái tôn: tránh xa, giữ người khác tránh xa, báo điện lực và gọi 114.

Khi chưa chắc, cứ gọi. Tổng đài sẽ hỏi lại và cho bạn biết có cần người tới không. Gọi thừa một lần ít hại hơn bỏ lỡ một lần thật sự cần.

Một tình huống đi trọn: tối thứ bảy, nhà phố ba tầng

Chị Hạnh ở nhà với hai con, chồng đi công tác. Chín giờ tối, cả nhà bỗng tối, bé út bắt đầu khóc. Chị bảo hai con ngồi yên trên giường, bật đèn pin điện thoại, ra cửa sổ nhìn: dãy nhà đối diện vẫn sáng, đèn đường vẫn sáng. Chị rút phích điều hoà phòng ngủ và bình nóng lạnh, xuống tầng một soi tủ aptomat từ bậc cầu thang khô. Aptomat tổng đang gạt xuống, không mùi, không tiếng rè. Chị gài lên, đèn sáng được hai giây rồi tắt, aptomat nhảy lại.

Chị dừng, không gài thêm. Chị nhắn hàng xóm xin số thợ quen, rồi gọi thợ: "Em ở nhà số… ngõ…, nhà phố ba tầng. Aptomat tổng nhảy, gài lại thì nhảy tiếp ngay, không có mùi khét. Nhà có hai trẻ nhỏ. Anh tới được trong tối nay không, tính tiền đi lại và công kiểm thế nào, báo trước giúp em." Thợ hẹn bốn mươi phút. Trong lúc chờ, chị gom con ngủ chung một phòng, sạc dự phòng để cạnh, nhắn cho chồng vị trí và giờ thợ tới.

Thợ tới, tách từng nhánh, tìm ra ổ cắm ngoài sân bị nước mưa chảy vào. Chị chụp ảnh ổ cắm, ghi giờ, giữ biên nhận. Điểm đáng học ở đây không phải chuyện kỹ thuật, mà là chị dừng đúng lúc: gài một lần, nhảy lại thì thôi.

Giờ sau và sáng mai: ghi lại gì

Khi điện đã có lại hoặc thợ đã xử lý xong, dành năm phút ghi lại vài thứ. Lần sau gặp lại, bạn sẽ không phải đoán:

  • Giờ bắt đầu mất điện, giờ có lại, mất cả khu hay riêng nhà.
  • Ảnh tủ aptomat lúc đang có cái bị nhảy (nếu chụp kịp), ảnh chỗ hỏng mà thợ chỉ ra.
  • Biên nhận của thợ: việc đã làm, vật tư thay, tên và cách liên lạc lại.
  • Thiết bị nào hỏng sau lần mất điện đó, để còn báo bảo hiểm hay chủ nhà nếu cần.
  • Ghi chú cho lần sau: tủ điện ở đâu, cái nào cấp cho phòng nào, số điện lực đã lưu chưa.

Nếu cả khu mất điện lặp lại nhiều lần trong tuần, ghi lại ngày giờ từng lần để phản ánh với điện lực qua số trên hoá đơn. Một danh sách có ngày giờ dễ được xử lý hơn một câu than chung chung.

Câu hỏi thường gặp

Mất điện cả khu thì có cần ngắt aptomat tổng trong nhà không?

Không bắt buộc, nhưng nên rút phích các thiết bị lớn như điều hoà, bình nóng lạnh, máy giặt. Khi điện có lại, dòng điện dồn một lúc vào nhiều thiết bị có thể làm nhảy aptomat hoặc ảnh hưởng đồ điện tử.

Gài aptomat lại mà nó nhảy ngay thì có nên thử thêm vài lần không?

Không. Nhảy lại ngay nghĩa là có chỗ chập hoặc rò điện. Gài thêm chỉ làm chỗ đó nóng thêm. Để aptomat ở vị trí xuống, rút phích các thiết bị và gọi thợ điện tới kiểm.

Không thấy aptomat nào nhảy mà nhà vẫn mất điện, nhà bên có điện thì sao?

Nguyên nhân có thể nằm ở công tơ hoặc đoạn dây từ cột vào nhà, phần thuộc điện lực quản lý. Gọi số chăm sóc khách hàng in trên hoá đơn, nói rõ chỉ nhà mình mất, không tự mở hay đụng vào công tơ.

Mất điện vào ban đêm có nên thắp nến không?

Đèn pin và đèn sạc an toàn hơn. Nếu buộc phải thắp nến, đặt trên đĩa sứ chắc chắn, xa rèm, chăn màn và tầm tay trẻ nhỏ, không để cháy khi đi ngủ hay ra khỏi phòng.

Khi nào mất điện thì phải gọi 115?

Khi trong nhà có người phụ thuộc máy y tế chạy điện như máy thở, máy tạo oxy mà máy không có pin dự phòng đủ dùng, hoặc có người bị điện giật, ngất, khó thở. Gọi sớm, nói rõ tình trạng và địa chỉ.

Ở chung cư mất điện thì báo ai trước?

Báo ban quản lý toà nhà trước vì họ biết toà nhà mất điện toàn bộ hay chỉ một tầng, có chạy máy phát không và có ai kẹt thang máy không. Nếu chỉ căn hộ của bạn mất, họ sẽ hướng dẫn hoặc báo kỹ thuật toà nhà.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138