LapTuc.comLập Tức
Người già, trẻ nhỏ ở nhà gặp sự cố

Người lạ tự xưng thợ gõ cửa lúc nhà ông bà có sự cố: dặn câu gì, kiểm lại thế nào

Nhà vừa mất điện, nước tràn thì có người gõ cửa nói là thợ điện lực, thợ nước: ông bà chỉ mở cho người con đã báo tên, con kiểm lại từ xa, gọi 113 khi bị ép.

An elderly Vietnamese woman stands behind a closed metal grille door of a small townhouse talking calmly through the gap, a young relative beside her on a phone call, late afternoon light

Khi nhà ông bà vừa có sự cố — mất điện, nước tràn, ống hỏng — mà có người lạ gõ cửa xưng là thợ, ba việc theo thứ tự: ông bà không mở cửa, nói chuyện qua cửa hoặc song sắt, gọi ngay cho con cháu hoặc người đã gọi thợ để hỏi có cử ai tới không, và gọi 113 nếu người đó cố vào, doạ nạt hay không chịu đi. Quy tắc chỉ cần một câu: chỉ mở cửa cho người mà con cháu đã báo tên trước.

Lúc nhà có chuyện, người già vừa lo vừa mong có ai giúp, nên rất dễ mở cửa cho người tự nhận là thợ điện lực, thợ nước, nhân viên toà nhà. Phần lớn người gõ cửa là hàng xóm tốt bụng hay thợ thật, nhưng cũng có người lợi dụng lúc rối để đòi tiền vô lý hoặc vào nhà lấy đồ. Bài này viết cho con cháu: dặn ông bà câu gì, kiểm lại từ xa thế nào, và làm gì khi ông bà đã lỡ mở cửa.

Vì sao lúc có sự cố lại hay có người lạ tới

Mất điện cả khu, nước tràn ra ngõ, tiếng ồn khi ống vỡ — những thứ đó ai đi ngang cũng thấy. Người lạ có thể là thợ đi tìm việc, sẵn lòng sửa ngay với giá cao; có thể là người giả làm nhân viên điện lực, cấp nước để vào nhà; hiếm hơn là người lợi dụng lúc ông bà bận để lấy đồ.

Người già ở một mình có ba điểm dễ bị lợi dụng lúc đó: đang lo nên muốn có người giúp ngay; ngại từ chối vì sợ mất lòng; và không gọi được con cháu vì đang bối rối hoặc điện thoại để xa. Người có ý xấu thường nói nhanh, nói gấp: "Phải sửa ngay không thì cháy nhà", "Điện lực cử cháu xuống, bà mở cửa cho cháu kiểm tra công tơ".

Một điều đáng nhớ: lúc có sự cố, việc của điện lực, cấp nước thường nằm ở đường dây, đường ống và đồng hồ bên ngoài, ít khi cần vào trong nhà; công tơ, đồng hồ nước cũng thường đặt ngoài nhà. Không phải lúc nào cũng vậy, nhưng đủ để ông bà có lý do hỏi lại trước khi mở cửa.

Câu dặn ông bà, và câu ông bà nói qua cửa

Dặn ông bà trong lúc bình thường, nói đi nói lại cho tới khi ông bà nói lại được. Viết ra giấy dán cạnh cửa nếu ông bà hay quên:

  • Quy tắc: "Bố mẹ chỉ mở cửa cho thợ mà con đã gọi điện báo tên trước. Người nào tự tới, dù nói gì, cũng không mở."
  • Câu ông bà nói qua cửa: "Bác không mở cửa được, con bác đang trên đường về. Cháu đứng chờ ngoài này, bác gọi con bác đã."
  • Khi người đó nói là điện lực, cấp nước: "Bác gọi lên số in trên hoá đơn hỏi lại đã, cháu chờ bác một lát." Nếu người thật, họ sẽ chờ.
  • Khi người đó nói "con bác nhờ cháu tới": "Thế bác gọi cho con bác đã." Rồi gọi con thật, bằng số trong danh bạ của mình, không gọi số người kia đưa.
  • Khi người đó doạ "không sửa ngay thì cháy nhà": ông bà vẫn không mở, gọi con; nếu thật sự có khói, mùi khét, ông bà ra ngoài bằng lối khác nếu có và gọi 114 — không cần người lạ đó.
  • Khi người đó cố vào, đập cửa, không chịu đi: gọi 113, gọi hàng xóm sang.

Câu dặn phải ngắn và giống nhau giữa các con cháu. Anh cả dặn một kiểu, em út dặn một kiểu thì ông bà rối. Cả nhà chốt một câu, ai về thăm cũng nhắc lại đúng câu đó.

Hiểu lầm và hiểu đúng

Hiểu lầm: mặc đồng phục, đeo thẻ là thợ thật. Hiểu đúng: đồng phục và thẻ làm giả được dễ dàng, và ông bà nhìn qua cửa thường không đọc rõ thẻ. Thứ kiểm được là một cuộc gọi tới con cháu hay tới số in trên hoá đơn.

Hiểu lầm: người đó biết tên con mình, chắc là người quen. Hiểu đúng: tên con cái có thể nghe từ hàng xóm, đọc trên mạng. Biết tên chưa phải là được con nhờ. Gọi cho con bằng số đã lưu trong máy của mình.

Hiểu lầm: đang gấp, ai sửa được cũng tốt. Hiểu đúng: lúc gấp, việc của ông bà là an toàn cho người — ngắt điện, khoá van nếu làm được, ra chỗ khô. Sửa có thể chờ con cháu gọi thợ, dù chậm hơn một hai tiếng.

Hiểu lầm: từ chối là mất lòng người ta. Hiểu đúng: người tử tế hiểu vì sao người già không mở cửa cho người lạ. Hàng xóm thật thì ông bà đã biết mặt; thợ thật thì chờ được ông bà gọi một cuộc điện thoại.

Con cháu ở xa kiểm lại thế nào

Khi ông bà gọi báo có người tự xưng thợ ở cửa, con cháu làm theo bảng dưới. Dòng cuối là tình huống giả định:

Người ở cửa nóiCon cháu làm ngayGọi aiĐừng để ông bà làm
"Cháu là điện lực, kiểm tra công tơ"Bảo ông bà không mở, chờSố chăm sóc khách hàng in trên hoá đơn, hỏi có cử người khôngKhông mở cửa, không đưa hoá đơn, giấy tờ ra
"Con bà nhờ cháu tới sửa"Nói rõ với ông bà là mình không nhờ ai (nếu đúng vậy)Hàng xóm sang đứng cạnh ông bàKhông mở, không trả tiền trước
"Thợ khu này, sửa ngay cho bà, rẻ thôi"Cảm ơn và từ chối qua cửa; con tự gọi thợ quenThợ quen của nhà, chủ nhà nếu ông bà ở thuêKhông cho vào "xem thử"
Người lạ đập cửa, doạ, không điBảo ông bà vào phòng trong, khoá cửa113, hàng xómKhông ra mở cửa để nói lý
Ví dụ: bà Năm báo có người xưng thợ nước tới sau khi nước tràn ra ngõCon gái gọi thợ mình đã đặt, hỏi tên người tớiThợ đã đặt; hàng xómBà không mở khi chưa nghe con xác nhận

Nếu con cháu đã gọi thợ thật, thói quen tốt là nhắn cho ông bà tên và mặt người thợ sẽ tới (ảnh nếu thợ gửi), và dặn thợ gọi cho ông bà trước khi gõ cửa. Ông bà chỉ cần so: đúng tên, đúng người con đã báo, thì mở.

Trong lúc chờ con cháu kiểm lại: ông bà tự lo phần an toàn

Không mở cửa cho người lạ không có nghĩa là để mặc sự cố. Những việc ông bà làm được mà không cần ai vào nhà: ra khỏi chỗ nước tràn, đứng chỗ khô; nếu tủ điện ở chỗ khô và với tới từ mặt đất, tay khô thì ngắt aptomat tổng; khoá van nước tổng nếu biết chỗ và không phải trèo; mở cửa sổ cho thoáng nếu có mùi lạ. Không trèo thang, không lội nước có ổ điện để làm cho xong.

Nếu có khói, mùi khét, mùi gas nồng, ông bà ra ngoài và gọi 114 — không chờ con cháu xác minh người thợ, cũng không cần người lạ đó. Khi đã ra ngoài, đứng chỗ đông người, gần nhà hàng xóm, chứ không đứng một mình với người vừa gõ cửa.

Con cháu có thể giúp từ xa bằng một cuộc gọi tới hàng xóm: "Cô ơi, nhà mẹ cháu vừa vỡ ống nước, có một người lạ đang đứng ở cửa nói là thợ mà cháu không gọi ai. Cô sang đứng với mẹ cháu một lát giúp cháu được không ạ?" Có thêm một người quen ở cạnh, người già bình tĩnh hơn, và người có ý xấu thường tự rút.

Tình huống: bà Năm và người thợ không ai gọi

Bà Năm bảy mươi hai tuổi ở một mình. Buổi chiều ống nước sau nhà bị vỡ, nước chảy ra ngõ. Bà gọi con gái; con gái nhờ chú hàng xóm sang khoá van tổng, rồi gọi thợ quen, hẹn năm giờ tới. Bốn giờ, có người gõ cửa, nói: "Cháu là thợ nước, con bà gọi cháu tới, bà mở cửa cho cháu xem ống." Bà nhớ lời dặn, nói qua cửa sắt: "Bác gọi con bác đã."

Con gái nghe máy, hỏi tên người ở cửa, rồi gọi thợ quen: thợ nói chưa đi, năm giờ mới tới, không cử ai khác. Chị gọi lại bảo mẹ không mở, nhờ chú hàng xóm sang đứng cùng. Người lạ đi trước khi chú tới. Năm giờ thợ thật tới, gọi điện cho bà trước khi gõ cửa, đúng như chị đã dặn.

Không ai biết người kia có ý gì. Có thể chỉ là thợ đi tìm việc nói dối cho dễ vào. Nhưng cách xử lý không cần biết điều đó: không mở, gọi con, con kiểm lại. Bà Năm không phải từ chối ai bằng lời của mình; bà chỉ cần nói "bác gọi con bác đã".

Nếu ông bà đã lỡ mở cửa

Đừng trách ông bà; người làm sai là kẻ lợi dụng. Nếu người lạ vẫn đang ở trong nhà, dặn ông bà nói: "Con bác sắp về, cháu đợi con bác về rồi hẵng làm." và đứng ở chỗ gần cửa ra. Gọi hàng xóm sang ngay. Nếu người đó đòi tiền vô lý, doạ, hoặc ông bà thấy sợ, gọi 113.

Nếu người đó đã đi: hỏi ông bà người đó trông thế nào, đi xe gì, đã vào những phòng nào, có cầm gì ra không, có đưa tiền hay giấy tờ gì không. Ghi lại giờ. Nhờ hàng xóm xem camera nhà họ có ghi lại không. Nếu mất đồ hoặc bị lấy tiền, báo công an phường, xã.

Rồi nói với hàng xóm, tổ dân phố một câu: "Chiều nay có người tự xưng thợ nước gõ cửa nhà bà Năm." Người già khác trong xóm có thể là người kế tiếp.

Ngày mai, ngồi lại với ông bà, nhắc câu quy tắc, và khen ông bà những chỗ đã làm đúng — gọi con, không đưa thêm tiền. Người già bị lừa thường giấu vì xấu hổ; nếu lần này bị trách, lần sau ông bà sẽ không kể.

Nếu người lạ đã sửa gì đó trong nhà, đừng tin ngay là đã xong. Nhờ thợ quen tới xem lại, nhất là với điện và gas, và giữ lại bất kỳ giấy tờ, hoá đơn nào người đó để lại.

Câu hỏi thường gặp

Người tự xưng nhân viên điện lực tới kiểm tra lúc mất điện thì có nên mở cửa không?

Không nên mở ngay. Ông bà nói qua cửa là đang gọi hỏi lại, rồi gọi số chăm sóc khách hàng in trên hoá đơn tiền điện hoặc gọi con cháu. Công tơ thường ở ngoài nhà, nên nếu người đó thật, họ có thể làm việc mà không cần vào nhà.

Dặn ông bà thế nào để ông bà nhớ?

Chỉ một câu ngắn: chỉ mở cửa cho thợ mà con đã gọi điện báo tên trước. Cả nhà dùng đúng một câu đó, nhắc mỗi lần về thăm, và viết ra giấy dán cạnh cửa nếu ông bà hay quên.

Người đó nói đúng tên con mình thì có tin được không?

Chưa tin được. Tên con cái có thể nghe từ hàng xóm hoặc trên mạng. Ông bà nên gọi cho con bằng số đã lưu trong máy của mình, không gọi số người lạ đưa, để hỏi có nhờ ai tới không.

Khi nào thì gọi 113?

Khi người lạ cố vào nhà, đập cửa, doạ nạt, không chịu đi, hoặc đã vào nhà và đòi tiền vô lý khiến ông bà sợ. Gọi 113, đồng thời gọi hàng xóm sang đứng cùng ông bà.

Con cháu gọi thợ thật cho nhà ông bà thì nên làm gì để ông bà yên tâm?

Báo trước cho ông bà tên người thợ và giờ tới, gửi ảnh nếu thợ cho, và dặn thợ gọi điện cho ông bà trước khi gõ cửa. Ông bà chỉ cần so đúng người con đã báo thì mở cửa.

Ông bà đã lỡ đưa tiền cho người tự xưng thợ thì làm gì?

Ghi lại giờ, mặt mũi, xe của người đó, số tiền và việc họ đã làm. Nhờ hàng xóm xem camera nếu có, rồi báo công an phường hoặc xã. Đừng trách ông bà, vì như vậy lần sau ông bà sẽ giấu chuyện.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138