LapTuc.comLập Tức
Người già, trẻ nhỏ ở nhà gặp sự cố

Gọi mãi không thấy bố mẹ trả lời, cửa khoá trong: nhờ ai trước, khi nào gọi 115, 114

Bố mẹ không nghe máy, gõ cửa không ai ra mà cửa khoá trong: tìm người giữ chìa dự phòng, khi nào gọi 115, 114 ngay, nói gì và đừng tự phá cửa.

A middle aged Vietnamese man knocks on a closed wooden front door of a narrow townhouse in the early morning, a neighbor woman stands beside him, soft overcast light, seen from behind

Gọi mấy cuộc không ai nghe, tới gõ cửa không ai ra mà cửa vẫn khoá từ bên trong: gọi ngay người đang giữ chìa dự phòng (hàng xóm, người thân, chủ nhà, ban quản lý), gọi to và nghe xem bên trong có tiếng đáp, tiếng rên, tiếng nước chảy không, và nếu có dấu hiệu người bên trong cần giúp — có tiếng kêu yếu, có mùi gas, khói, hoặc đã quá lâu không liên lạc được với một người già sống một mình — thì gọi 115 hoặc 114 ngay, không đợi thợ khoá.

Phần lớn những lần như vậy kết thúc nhẹ nhàng: bố mẹ ngủ quên, điện thoại để chế độ im lặng, đi chợ quên mang máy. Nhưng người ở ngoài không biết được điều đó qua cánh cửa, nên thứ tự việc phải giả định trường hợp xấu cho tới khi thấy mặt người. Bài này chỉ những việc người ở ngoài làm được an toàn và đúng mực; việc mở cửa để lực lượng cứu nạn, người giữ chìa hoặc thợ có giấy tờ làm.

Trước khi tới tận nơi: năm phút gọi đúng người

Nếu bạn ở xa và chỉ biết là bố mẹ không nghe máy, đừng lao ngay vào giả định tệ nhất, cũng đừng ngồi gọi mãi một số. Trong năm phút đầu, gọi theo vòng: số của bố, số của mẹ, số máy bàn nếu có, rồi hàng xóm sát vách, người thân gần nhất, bảo vệ hoặc ban quản lý toà nhà. Mục tiêu là có một người đứng trước cửa nhà bố mẹ càng sớm càng tốt.

Câu nhờ hàng xóm cần đủ ba ý: mình là ai, lo chuyện gì, nhờ làm gì. "Cô ơi, cháu là con ông Bảy nhà số 12. Từ sáng tới giờ cháu gọi bố mẹ cháu không ai nghe. Cô sang gõ cửa, gọi to giúp cháu, nghe xem trong nhà có tiếng gì không, rồi gọi lại cho cháu được không ạ?"

Trong lúc chờ, nhớ lại vài thứ để nếu phải gọi số khẩn cấp thì có sẵn: bố mẹ có bệnh gì đang dùng thuốc không, lần cuối liên lạc là lúc nào, nhà có mấy cửa, chìa dự phòng ai giữ. Những thông tin này giúp tổng đài quyết định nhanh hơn, và giúp người tới nơi biết đi lối nào.

Đứng trước cánh cửa khoá: nghe gì, nhìn gì trong hai phút

Người đứng trước cửa — bạn hay hàng xóm — làm những việc sau, theo thứ tự. Không cần dụng cụ gì, không cần đụng vào ổ khoá:

  • Gõ cửa, gọi to tên và xưng mình, ví dụ "Bố ơi, con Hùng đây". Người già nghe kém, gọi tên rõ ràng dễ nhận hơn tiếng gõ.
  • Gọi vào điện thoại của bố mẹ trong lúc đứng ngoài cửa, nghe xem có tiếng chuông bên trong không. Có chuông mà không ai nghe là một dấu hiệu đáng lo hơn.
  • Nghe kỹ: tiếng đáp yếu, tiếng rên, tiếng gõ, tiếng nước chảy liên tục trong nhà tắm, tiếng tivi để to. Tiếng nước chảy lâu trong phòng vệ sinh là dấu hiệu cần gọi 115 sớm.
  • Ngửi: mùi gas, mùi khét, mùi khói. Có mùi gas nồng hoặc khói thì lùi ra xa cửa, gọi 114 ngay — không bấm chuông điện, không bật đèn hành lang.
  • Nhìn từ mặt đất qua cửa sổ tầng trệt, khe cửa: đèn bật hay tắt, có thấy người không. Không trèo lên cửa sổ, ban công hay mái để nhìn.
  • Hỏi hàng xóm hai bên: lần cuối thấy bố mẹ là khi nào, hôm qua có thấy đèn sáng, có thấy ra vào không.

Nếu bên trong có người đáp lại và nói được — ví dụ mẹ bị kẹt trong phòng vệ sinh vì chốt cửa hỏng, vẫn tỉnh táo — hãy trấn an, hỏi có đau ở đâu không, rồi tìm chìa dự phòng. Nếu người bên trong đáp yếu, nói lẫn lộn, kêu đau, hoặc không đáp mà điện thoại vẫn đổ chuông trong nhà, đó là lúc gọi 115.

Dấu hiệu nào thì gọi số nào

Bảng dưới không thay cho phán đoán của bạn ở hiện trường, nhưng giúp khỏi chần chừ. Khi phân vân giữa hai dòng, chọn dòng nặng hơn:

Dấu hiệu ở ngoài cửaMức độGọi ai trướcĐừng làm
Mùi gas nồng, mùi khét, khói từ khe cửaNguy hiểm ngay114, rồi người nhàKhông bấm chuông điện, không bật đèn, không đứng sát cửa
Có tiếng kêu yếu, tiếng rên, người bên trong nói không rõGấp về người115, sau đó 114 nếu cần mở cửaKhông tự phá cửa, không trèo cửa sổ
Điện thoại đổ chuông trong nhà, gọi to không ai đáp, người sống một mìnhGấp115 hoặc 114, song song gọi người giữ chìaKhông chờ tới chiều "xem sao"
Người bên trong đáp rõ, bị kẹt trong phòng vệ sinh, không đauChưa nguy hiểmNgười giữ chìa dự phòng, chủ nhà, thợ khoá có giấy tờKhông bảo người già trèo qua cửa sổ nhà tắm
Ví dụ: nhà tối, xe máy vẫn trong sân, nghe nước chảy liên tụcGấp về ngườiGọi 115, nói rõ đã gọi to không ai đápKhông bỏ đi tìm thợ trước khi gọi 115

Khi gọi, nói rõ việc bạn thấy chứ không nói phỏng đoán: "Alo 115 ạ. Nhà số…, ngõ…, phường…, gần cổng chợ. Bố em bảy mươi tám tuổi ở một mình, từ tối qua không nghe máy, cửa khoá trong, gọi to không ai đáp, nghe tiếng nước chảy trong nhà tắm. Hiện có em và hàng xóm đứng ở cửa." Câu gọi chỉ cần đủ: ai, ở đâu, từ bao giờ, đang thấy gì, ai đang ở hiện trường.

Vì sao không tự phá cửa, trèo cửa sổ, và ai sẽ mở

Lúc lo, ai cũng muốn đạp cửa cho nhanh. Nhưng người ở ngoài không biết sau cánh cửa là gì: có thể người già nằm ngay sát cửa, cánh cửa đổ vào là đè lên người; có thể trong nhà có gas, một tia lửa từ kim loại va nhau là đủ gây chuyện; có thể bạn bị thương khi đạp, và lúc đó có hai người cần cứu thay vì một. Trèo cửa sổ, ban công, mái để vào thì nguy cơ ngã cao, nhất là khi người trèo đang run tay.

Ai mở cửa: trước hết là người giữ chìa dự phòng — hàng xóm, người thân, chủ nhà, ban quản lý toà nhà. Đây là cách nhanh nhất và không làm hỏng gì. Nếu đã gọi 115 hoặc 114 và họ tới, lực lượng cứu nạn là người quyết định cách vào nhà; bạn chỉ cần đứng chỗ họ chỉ, đưa thông tin và chìa nếu có. Thợ khoá chỉ là lựa chọn khi người bên trong đã đáp rõ là an toàn, và thợ đứng đắn sẽ hỏi giấy tờ chứng minh đây là nhà bạn hoặc nhà bố mẹ bạn.

Nếu bạn là người được hàng xóm gọi tới vì "không thấy cụ ra mở cửa", cũng áp dụng đúng như vậy: không cố vào bằng mọi giá, gọi người giữ chìa và gọi số khẩn cấp khi có dấu hiệu. Việc của bạn là có mặt, quan sát, gọi đúng người và mở đường cho họ.

Điều không cần hoảng và điều không được bỏ qua

Một cuộc gọi nhỡ chưa phải là sự cố. Bố mẹ đi chợ, đi lễ, ngồi nhà hàng xóm, sạc điện thoại ở phòng khác là chuyện hằng ngày. Gọi lại sau mười lăm phút, nhắn tin, hỏi người thân cùng xóm trước khi lo. Cái đáng lo là sự im lặng kéo dài trái với thói quen: bố mẹ vốn nghe máy ngay mà nay nửa ngày không thấy, hoặc đã hẹn gọi mà không gọi.

Người sống một mình, có bệnh, thì ngưỡng lo phải thấp hơn. Với người huyết áp cao, tiểu đường, hay chóng mặt, hoặc vừa ốm dậy, đừng áp cùng mức kiên nhẫn như với người khoẻ. Khi người tới gõ cửa vẫn không ai đáp, gọi 115 sớm, nói rõ bệnh đang có.

Đèn tắt, cửa khoá ngoài không có nghĩa là trong nhà không có ai. Nhiều cụ khoá cửa từ bên trong rồi đi ngủ trưa, có nhà có hai lớp khoá. Đừng kết luận "chắc đi vắng" chỉ vì nhà tối; nghe xem điện thoại có đổ chuông trong nhà không, hỏi hàng xóm có thấy ra ngoài không.

Đã gọi 115 mà sau đó bố mẹ ra mở cửa thì sao. Gọi lại báo cho tổng đài ngay để họ điều xe đi việc khác. Không ai trách một cuộc gọi vì lo cho người già; điều cần là báo lại kịp.

Tình huống: chiều chủ nhật, mẹ không nghe máy

Anh Hùng gọi mẹ từ trưa không được. Mẹ anh bảy mươi lăm tuổi, ở một mình trong căn hộ tầng hai. Anh gọi cô hàng xóm cùng tầng nhờ sang gõ cửa. Cô báo lại: gọi to không ai đáp, nghe tiếng tivi, gọi vào máy mẹ thì nghe chuông trong nhà. Anh gọi 115 ngay từ chỗ làm, đọc địa chỉ căn hộ, nói rõ mẹ ở một mình, có bệnh huyết áp, từ trưa không liên lạc được, hàng xóm đang đứng ở cửa. Rồi anh gọi ban quản lý toà nhà hỏi có giữ chìa dự phòng không — có, vì mẹ anh từng gửi.

Bảo vệ mang chìa lên cùng lúc với xe cấp cứu tới. Mẹ anh bị chóng mặt ngồi bệt trong phòng ngủ, không với được điện thoại, vẫn nói được. Nhân viên y tế lo phần còn lại. Anh Hùng tới bệnh viện sau đó bốn mươi phút.

Điểm mấu chốt: anh không đợi tự về tận nơi mới quyết, không gọi thợ khoá trước, và nhờ đúng người đang ở gần nhất. Chìa dự phòng gửi ban quản lý từ trước giúp tiết kiệm chính những phút mà nếu không có thì phải chờ người khác mở cửa.

Sau đó: giờ sau và tuần này nên đổi gì

Giờ sau, nếu bố mẹ ổn, đừng trách. Người già quên điện thoại, để im lặng, ngủ say là chuyện thường. Hỏi nhẹ nhàng xem vì sao không nghe máy, rồi cùng nhau chỉnh: tăng chuông, tắt chế độ im lặng ban ngày, để máy cố định ở một chỗ.

Trong tuần, giải quyết ba thứ đã làm chậm lần này. Một: chìa dự phòng — ai đang giữ, người đó có ở gần không, có cần gửi thêm một người nữa không. Hai: số của hai hàng xóm gần nhất và ban quản lý, lưu trong máy của mọi người con. Ba: một hẹn giờ liên lạc đơn giản — ví dụ mỗi sáng bố mẹ nhắn một chữ "ok" — để lần sau "không nghe máy" có mốc mà biết là bất thường hay không.

Nếu chốt cửa phòng vệ sinh nhà bố mẹ hay kẹt, đó là thứ nên gọi thợ thay sớm, để người già khỏi phải khoá trong. Chuyện chọn loại chốt, sửa cửa là việc của thợ; việc của bạn là ghi lại lần này đã xảy ra gì để nói đúng với thợ.

Câu hỏi thường gặp

Bố mẹ không nghe máy bao lâu thì nên lo?

Không có mốc giờ chung cho mọi nhà. Dấu hiệu đáng lo là khác thói quen thường ngày, người sống một mình, có bệnh, và khi có người tới gõ cửa vẫn không ai đáp trong khi điện thoại đổ chuông bên trong. Khi đó gọi 115 hoặc 114, đừng đợi thêm.

Có được tự phá cửa nhà bố mẹ khi lo người bên trong gặp chuyện không?

Không nên. Người ở ngoài không biết người già có nằm sát cửa không, trong nhà có gas không, và người phá cửa có thể tự bị thương. Gọi người giữ chìa dự phòng và gọi 115 hoặc 114; lực lượng cứu nạn sẽ quyết định cách vào an toàn.

Mẹ bị kẹt trong phòng vệ sinh nhưng vẫn nói chuyện được thì làm gì?

Trấn an, hỏi có đau ở đâu không, dặn mẹ ngồi xuống chỗ khô, đừng trèo qua cửa sổ nhà tắm. Tìm người giữ chìa dự phòng hoặc gọi thợ khoá có giấy tờ. Nếu mẹ kêu đau, chóng mặt hoặc nói không rõ, gọi 115.

Khi gọi 115 cho bố mẹ mà mình không có mặt ở đó thì nói gì?

Nói địa chỉ đầy đủ nhà bố mẹ kèm mốc dễ tìm, tuổi và bệnh đang có nếu biết, lần cuối liên lạc là khi nào, đang thấy gì ở cửa, ai đang đứng ở đó và số điện thoại của người đó. Rồi trả lời từng câu hỏi của tổng đài.

Có nên gửi chìa dự phòng nhà bố mẹ cho hàng xóm không?

Nên gửi cho một người tin được ở gần, có thể là hàng xóm, người thân cùng phố hoặc ban quản lý. Ghi rõ ai đang giữ trong điện thoại của mọi người con. Không để chìa dưới thảm, trong chậu cây hay hộp điện vì người lạ cũng đoán được.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138