LapTuc.comLập Tức
Chuẩn bị trước: số liên lạc, đồ dùng, chỗ đặt van và aptomat

Bàn giao nhà cho người giúp việc ngày đầu: chỉ van, aptomat, dặn thứ tự gọi

Người giúp việc, người trông trẻ thường ở nhà đúng lúc chủ vắng. Dặn gì ngày đầu: van, aptomat, ai gọi trước, câu cho phép gọi 114, 115 và những việc không tự làm.

A Vietnamese mother in office clothes shows a middle-aged housekeeper a utility box in a kitchen corridor, pointing at it, morning light, both faces turned away from the camera

Ngay ngày đầu người giúp việc hay người trông trẻ tới làm, dành mười lăm phút làm ba việc: đi cùng họ tới van nước tổng, tủ điện và van gas, chỉ tận tay; đưa họ tờ thông tin khẩn cấp có địa chỉ đọc qua điện thoại và thứ tự gọi; rồi nói rõ một câu cho phép — có khói, mùi gas nồng, ai bị thương hay bị kẹt thì gọi 114 hoặc 115 trước, không cần gọi hỏi chủ nhà.

Người làm trong nhà thường là người ở nhà đúng giờ chủ đi làm, đi vắng. Họ cũng là người ngại tự quyết nhất: sợ làm sai, sợ tốn tiền của chủ, sợ bị trách. Không ít phút bị mất trong những sự cố như vậy là phút họ cố gọi cho chủ trước khi dám làm gì. Bài này chỉ cách dặn sao cho họ biết việc nào cứ làm ngay, việc nào tuyệt đối không, và gọi ai theo thứ tự nào.

Mười lăm phút ngày đầu: đi một vòng, chỉ tận tay

Đừng chỉ nói "van ở sau máy giặt". Đi cùng họ tới tận nơi, để họ đặt tay lên van, lên cần gạt. Thứ tự đề nghị:

  1. Cửa ra vào: chỉ tờ thông tin khẩn cấp dán ở mặt trong cửa, đọc cùng họ dòng địa chỉ.
  2. Tủ điện: chỉ aptomat tổng và các nhánh có ghi nhãn, nói rõ chỉ gạt cần, không mở tấm che, tay phải khô.
  3. Van nước tổng: để họ tự gạt khoá và mở lại một lần.
  4. Bếp: chỉ van bình gas hoặc van gas đường ống, nói rõ khoá được khi không có mùi gas; có mùi gas nồng thì không đụng gì, ra ngoài.
  5. Hộp đồ sự cố: đèn pin, khăn, xô, găng tay để ở đâu.
  6. Điểm hẹn ngoài nhà khi phải ra ngoài cùng trẻ hoặc người già.
  7. Danh bạ: lưu vào máy của họ số chủ nhà, người thân gần, hàng xóm giữ chìa, cùng các số 114, 115, 113.

Chụp ảnh tờ thông tin khẩn cấp gửi vào máy họ. Nếu họ không quen đọc chữ nhỏ, viết to lại một bản riêng.

Bảng dặn: khi thấy gì thì làm gì, gọi ai trước

Bảng dưới là bản dặn mẫu, chép hoặc in ra đưa cho người giúp việc. Cột "gọi ai trước" là phần quan trọng nhất — nó cho phép họ gọi số khẩn cấp mà không phải chờ.

Khi thấyLàm ngayGọi ai trướcKhông tự làm
Khói, lửa, mùi khét nồngĐưa trẻ, người già ra ngoài114 từ ngoài nhà, rồi gọi chủQuay vào lấy đồ, tìm cách dập lửa lớn
Mùi gas nồngĐưa mọi người ra ngoài, mở cửa nếu tiện tay114 khi đã ra ngoài, rồi gọi chủBật tắt đèn, quạt, gọi điện trong nhà
Người bị ngã, bất tỉnh, bị điện giậtNếu là điện giật: ngắt aptomat tổng từ chỗ khô trước115, làm theo tổng đài, rồi gọi chủChạm tay trần vào người đang dính điện
Nước phun, tràn ra sànNgắt aptomat khu ướt, khoá van tổngChủ nhàGọi thợ lạ, tự tháo ống
Mất điện riêng nhà, nhảy aptomatRút bớt thiết bị, để nguyên aptomatChủ nhàGài cố aptomat, mở tủ điện

Câu cho phép, nói thành lời và ghi dưới bảng: "Chị cứ gọi 114, 115 trước nếu có nguy hiểm cho người, không cần hỏi em. Em không bao giờ trách chuyện chị gọi."

Một buổi chiều có mùi gas: tình huống đi trọn

Tình huống giả định: cô Nga trông bé Bin hai tuổi cho một gia đình ở căn hộ tầng bốn. Ba giờ chiều, bé đang ngủ, cô vào bếp pha sữa thì ngửi thấy mùi gas rất nồng, bếp không bật.

Cô Nga nhớ lời dặn ngày đầu và tờ giấy dán cửa. Cô không bật đèn bếp, không bật quạt hút. Cô mở cửa sổ bếp vì nó ở ngay tầm tay, rồi bế bé Bin, cầm điện thoại, ra khỏi căn hộ, đóng cửa lại. Xuống tới sảnh, cô mới gọi 114: "Alo, tổng đài 114. Căn hộ số… tầng bốn, toà…, đường…, gần…. Trong căn có mùi gas rất nồng, bếp không bật. Em là người trông trẻ, đã đưa bé xuống sảnh, trong căn không còn ai."

Gọi xong cô báo bảo vệ toà nhà, rồi mới gọi mẹ bé Bin. Chị nghe máy, hơi hoảng, nhưng câu đầu tiên chị nói là cảm ơn cô đã gọi 114 trước. Cô Nga đứng chờ ở sảnh, không quay lên lấy túi đồ của bé. Mọi việc tiếp theo — kiểm tra, xác định chỗ rò, sửa — là việc của người có chuyên môn và của chủ nhà.

Nếu ngày đầu không có câu cho phép, rất có thể cô Nga đã đứng trong bếp gọi cho chủ nhà trước — đúng điều không nên làm khi có mùi gas.

Những việc phải nói rõ là không tự làm, và vì sao

Không tự sửa điện, gas, bình nóng lạnh, máy bơm. Kể cả khi họ từng thấy chồng mình làm ở quê. Nhà người khác dây đi khác, thiết bị khác, và nếu có tai nạn thì người chịu là họ.

Không gọi thợ lạ tới khi chủ nhà chưa biết. Thợ dán số trên cột điện, người tự xưng thợ điện lực gõ cửa đúng lúc nhà có sự cố: không mở cửa, gọi chủ nhà. Chủ nhà xác nhận rồi mới cho vào.

Không để trẻ lại một mình để xử lý sự cố. Nước tràn cũng được, mất điện cũng được, trẻ nhỏ luôn đi cùng người lớn. Có khói hay mùi gas thì trẻ là người đầu tiên được đưa ra ngoài.

Không trèo lên cao. Không đứng ghế để với tủ điện cao, không ra ban công tìm cách gọi người, không lên mái xem bể nước. Không với tới thì ra ngoài gọi người.

Không lo chuyện tiền. Họ không phải lo ai trả tiền cứu hộ hay sửa chữa. Nói thẳng điều này giúp họ khỏi do dự đúng lúc cần quyết nhanh.

Không quay vào nhà lấy đồ. Túi xách, điện thoại sạc dở, đồ chơi của trẻ đều để lại. Đã ra ngoài vì khói hay mùi gas thì đứng chờ ở ngoài cho tới khi người có chuyên môn bảo vào được.

Sau sự cố: nhờ họ ghi lại những gì

Người giúp việc là nhân chứng duy nhất của mười phút đầu. Dặn trước họ ghi lại vài thứ, càng sớm càng tốt, vì trí nhớ phai rất nhanh:

  • Giờ phát hiện và giờ gọi từng người, xem lại trong nhật ký cuộc gọi của điện thoại.
  • Đã làm gì, theo thứ tự: ngắt aptomat nào, khoá van lúc nào, đưa ai ra ngoài.
  • Ảnh chụp chỗ sự cố nếu chụp được an toàn — vết nước, ống bung, ổ cắm có vết đen. Không quay lại chỗ nguy hiểm chỉ để chụp ảnh.
  • Ai tới nhà: tên, đơn vị, giờ tới, giờ đi.
  • Những gì họ chưa chắc: "không biết có ngắt đúng cái không", "không tìm thấy van gas".

Phần chưa chắc là phần đáng giá nhất: nó cho chủ nhà biết lần sau cần dặn kỹ thêm chỗ nào. Cảm ơn họ trước khi hỏi chuyện gì khác.

Người giúp việc theo giờ, người trông trẻ đến thay

Người giúp việc theo giờ đến vài buổi một tuần thường không được ai dặn chuyện sự cố, vì chủ nghĩ họ ở nhà ít. Nhưng một buổi bốn tiếng vẫn đủ dài để gặp nước tràn hay mất điện. Mười phút đi vòng ngày đầu là đủ, cộng một tờ giấy dán cửa.

Người trông trẻ đến thay một hôm, ông bà sang trông giúp, người quen ghé ở lại tối: mỗi lần có người mới ở nhà một mình với trẻ, ít nhất chỉ cho họ tờ thông tin khẩn cấp và nói câu cho phép gọi 114, 115.

Nếu người giúp việc dùng điện thoại riêng, xin phép lưu số khẩn cấp của nhà vào máy họ, và nói rõ khi nghỉ làm thì họ xoá đi. Khi họ nghỉ, thu lại chìa khoá, đổi mã khoá phụ nếu có, cập nhật tờ thông tin.

Người giúp việc ở lại trông nhà khi cả nhà đi xa vài ngày thì dặn thêm: số người thân gần sẽ tới khi cần, và giờ nào chủ nhà gọi về hỏi thăm mỗi ngày. Một cuộc gọi đều đặn giúp họ có dịp kể những chuyện nhỏ như vòi rỉ, đèn chập chờn trước khi chúng thành chuyện lớn.

Làm sai thường gặp, và cách dặn lại cho đúng

Phần lớn sai sót của người giúp việc khi có sự cố không do họ kém, mà do họ được dặn mơ hồ. Bảng dưới gom những câu dặn hay gặp và cách nói lại cho rõ.

Câu dặn hay gặpNgười nghe hiểu thànhNên dặn lạiVì sao
"Có gì thì gọi chị."Phải gọi chủ trước rồi mới làm gì"Có khói, mùi gas, ai bị thương thì gọi 114, 115 trước, rồi gọi chị."Chủ có thể đang họp, đang lái xe, không nghe máy
"Đừng đụng vào điện."Không được gạt cả aptomat"Không sửa điện, nhưng được gạt aptomat từ chỗ khô khi có nước tràn hay mùi khét."Ngắt nguồn là việc an toàn cần làm sớm
"Trông em cẩn thận."Ở cạnh trẻ, mặc kệ sự cố"Có chuyện thì đưa bé ra ngoài trước, mọi thứ khác tính sau."Trẻ là ưu tiên đầu tiên
"Hỏng gì thì gọi thợ."Tự gọi bất kỳ thợ nào"Báo chị, chị gọi thợ quen; thợ lạ tới gõ cửa thì gọi chị trước khi mở."Tránh người lạ vào nhà và bị đội giá

Dặn lại theo cột thứ ba ngay hôm nay, kể cả với người đã làm lâu năm. Họ thường rất nhẹ người khi được nói rõ mình được phép làm gì.

Những chuyện không gấp, để họ khỏi hoảng

Dặn việc gấp xong, cũng nên nói những gì không cần hoảng, vì người làm trong nhà thường lo quá mức khi có gì khác thường. Nhảy aptomat một lần lúc trời mưa, bật lại được và không nhảy nữa, không mùi khét: không cần gọi ai ngay, chỉ nhắn chủ nhà để biết. Mất điện cả khu, các nhà bên cạnh cũng tối: chờ, rút phích thiết bị lớn, giữ tủ lạnh đóng.

Mất nước giữa ngày: khoá các vòi đang mở để khi nước về không chảy tràn, nhắn chủ nhà. Vòi rỉ nhỏ giọt, bồn cầu chảy rì rì: đặt chậu hoặc khoá van nhánh, chờ chủ nhà về.

Nói rõ ranh giới bằng một câu dễ nhớ: "Có nguy hiểm cho người thì gọi 114, 115 trước. Chỉ hỏng đồ thì ngắt điện, khoá nước, chụp ảnh, nhắn chị là đủ." Câu đó giúp họ tự phân loại mà không phải gọi hỏi từng chuyện.

Câu hỏi thường gặp

Người giúp việc lớn tuổi, không quen dùng điện thoại thông minh thì dặn thế nào?

Dán một tờ chữ to cạnh điện thoại bàn hoặc cửa ra vào, chỉ gồm địa chỉ, 114, 115, số chủ nhà và hàng xóm. Tập với họ cách bấm gọi trên máy của họ. Việc chính của họ khi có sự cố là ra chỗ an toàn và gọi người.

Có nên cho người giúp việc biết mật mã khoá cửa không?

Nếu họ cần ra vào hằng ngày thì cấp cho họ một mã riêng có thể xoá, không dùng chung mã của chủ nhà. Khi họ nghỉ làm, xoá mã đó ngay. Không ghi mã lên tờ thông tin dán trong nhà.

Người trông trẻ có nên tự gọi 115 khi trẻ bị ngã không?

Có. Khi trẻ bất tỉnh, khó thở, chảy máu nhiều hay ngã từ chỗ cao, người trông trẻ cứ gọi 115 trước và làm theo hướng dẫn của tổng đài, rồi gọi bố mẹ. Chủ nhà nên nói rõ điều này từ ngày đầu.

Thợ do chủ nhà gọi tới thì người giúp việc kiểm tra thế nào?

Chủ nhà nhắn trước tên thợ, giờ tới và việc cần làm. Khi thợ tới, người giúp việc gọi lại chủ nhà xác nhận rồi mới mở cửa. Thợ báo phát sinh thì để thợ nói chuyện trực tiếp với chủ nhà qua điện thoại.

Nếu người giúp việc lỡ ngắt nhầm aptomat làm hỏng đồ trong tủ lạnh thì sao?

Ngắt nhầm khi đang xử lý sự cố là chuyện bình thường, không nên trách. Lần sau dán nhãn rõ hơn và đi lại một vòng với họ. Trách lỗi kiểu này dễ làm họ lần sau không dám ngắt điện nữa.

Có cần làm bảng dặn bằng giấy không, nói miệng có đủ không?

Nói miệng dễ quên, nhất là khi người ta đang hoảng. Một tờ giấy dán cửa và một ảnh chụp trong điện thoại của họ giúp họ đọc lại đúng lúc cần. Nói miệng ngày đầu, giấy để giữ lại.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138