Thấy nước từ máy giặt chảy lênh láng ra sàn, làm ba việc theo thứ tự: đừng chạm vào máy khi chân đang đứng trong nước; tắt aptomat cấp cho ổ cắm máy giặt, hoặc aptomat tổng, từ chỗ sàn khô, rồi mới rút phích; khoá van cấp nước cho máy, thường là van nhỏ trên vòi gắn tường phía sau máy. Không cần gọi 114 nếu chỉ là nước. Gọi 114 khi máy hoặc ổ cắm có khói, mùi khét, tia lửa; có người bị điện giật thì ngắt nguồn trước và gọi 115.
Máy giặt là chỗ nước và điện ở sát nhau nhất trong nhà: ổ cắm thường đặt thấp, sàn khu giặt thường trơn, cửa máy có khi còn đầy nước. Vì vậy thứ tự ở đây chặt hơn các chỗ rò khác: điện trước, nước sau, đồ đạc cuối cùng. Phần còn lại — nước rò từ đâu, sửa hay thay — để thợ nói, sau khi mọi thứ đã an toàn.
Bốn bước đầu, đúng thứ tự
Bốn bước dưới đây áp dụng cả khi máy đang chạy lẫn khi máy đã dừng mà nước vẫn rỉ ra. Làm xong bước trước mới sang bước sau:
- Đứng lại ở chỗ khô. Nhìn xem nước có lan tới ổ cắm, phích cắm, ổ kéo dài không. Nếu có, không bước vào vũng nước, không chạm vào thân máy hay nút bấm.
- Tắt điện từ xa. Ra tủ điện hoặc hộp aptomat, gạt cần của nhánh cấp cho khu giặt; không biết nhánh nào thì tắt aptomat tổng. Tay khô, chân đứng chỗ khô.
- Rút phích, khoá nước. Khi đã mất điện, mới rút phích máy giặt và xoay van cấp nước gắn tường về vị trí khoá. Không có van riêng thì khoá van tổng.
- Gom nước, kê đồ. Dùng chổi, khăn gạt nước về phía lỗ thoát sàn; kê đồ vải, giấy, ổ cắm kéo dài lên cao. Nhà ở chung cư hoặc tầng trên thì báo nhà dưới nếu nước nhiều.
Nếu tủ điện lại nằm ngay khu giặt và sàn trước tủ đã ướt, đừng cố tắt. Ra khỏi khu vực, đóng cửa, gọi người khác trong nhà hoặc thợ điện, ban quản lý tới ngắt giúp. Máy dừng vài chục phút với cửa đầy nước không nguy hiểm bằng việc bạn đứng trong vũng nước cạnh ổ cắm.
Nước chảy từ đâu, mức độ ra sao, gọi ai
Không cần tìm ra bệnh của máy, nhưng biết nước ra từ chỗ nào giúp bạn mô tả cho thợ và biết có cần lo về điện không. Nhìn từ xa, sau khi đã tắt điện:
| Dấu hiệu | Mức độ | Làm gì | Gọi ai |
|---|---|---|---|
| Nước phun hoặc rỉ ở đầu ống cấp chỗ vòi tường | Chảy liên tục tới khi khoá van | Khoá van cấp, đặt khăn, chụp đầu nối | Thợ nước hoặc thợ máy giặt |
| Nước tràn ra từ ống xả, ống xả tuột khỏi lỗ thoát | Chỉ chảy khi máy xả | Tắt điện, không cho máy chạy tiếp | Thợ máy giặt |
| Nước rỉ quanh cửa máy cửa ngang | Thường ít, theo từng lượt giặt | Tắt điện, không mở cửa khi lồng còn đầy nước | Thợ máy giặt |
| Nước chảy ra từ đáy máy, không rõ chỗ | Có thể kéo dài | Tắt điện, khoá van, không nghiêng máy | Thợ máy giặt |
| Có khói, mùi khét, tiếng lách tách, ổ cắm nóng | Gấp | Không lại gần ổ cắm; tắt aptomat tổng nếu tới được từ chỗ khô; ra ngoài | 114 trước, rồi thợ điện |
Ví dụ giả định: máy đang vắt thì nước trào ra từ phía sau, chảy xuôi về chân ổ cắm đặt thấp. Đó là dòng thứ hai trong bảng nhưng có thêm yếu tố điện, nên bước tắt aptomat làm trước mọi thứ, kể cả trước khi tìm khăn.
Những việc không tự làm, và vì sao
Không mở cửa máy khi lồng còn đầy nước. Cửa ngang mở ra là cả lồng nước đổ xuống sàn. Máy đã tắt điện thì cứ để đó, thợ sẽ xả nước theo đường của máy.
Không tháo nắp, tháo ống xả, nghiêng máy để xem. Máy nặng, sàn ướt, nghiêng máy một mình dễ trượt ngã hoặc kẹp tay. Bên trong còn có bo mạch và dây điện.
Không bật lại để "thử xem còn rò không". Đó là việc của thợ, sau khi đã kiểm điện. Bật lại khi sàn còn ướt là quay về đúng chỗ nguy hiểm vừa thoát ra.
Không lau dưới gầm máy khi phích còn cắm. Tay ướt chạm vào chân máy, dây điện, ổ kéo dài là chuyện rất dễ xảy ra. Tắt điện và rút phích trước, rồi mới lau.
Không dùng máy hút bụi, máy hút nước cắm điện để hút vũng nước. Kéo thêm một thiết bị điện vào chỗ đang ướt, cạnh một ổ cắm vừa bị nước chạm, là tự tạo thêm rủi ro. Khăn, chổi, xô và cây lau nhà là đủ cho lượng nước của một máy giặt.
Không vội tự thay ống mới lúc khuya. Đầu ống tuột có khi do ống, có khi do ren vòi, có khi do máy rung khi vắt. Thay ống mới mà không biết nguyên nhân, lượt giặt sau có thể tràn lại đúng như cũ. Để thợ xem cả vòi, ống và chân máy.
Không tự chạm vào người đang bị điện giật. Nếu có người đứng cạnh máy và bị giật, ngắt nguồn ở tủ điện trước, gọi 115, làm theo hướng dẫn của tổng đài.
Tình huống: Ngọc nghe tiếng nước chảy ở khu giặt lúc mười giờ tối
Ngọc ở một mình trong căn hộ nhỏ, máy giặt đặt ở lô gia, ổ cắm cách sàn chừng một gang tay. Đang xem phim, cô nghe tiếng nước chảy ào ào. Ra lô gia, nước đã lan gần tới cửa phòng khách, máy vẫn đang quay.
Ngọc dừng ở ngưỡng cửa, chỗ sàn còn khô. Cô không đụng vào máy. Tủ điện ở cạnh cửa ra vào, cô tắt aptomat nhánh lô gia, máy dừng hẳn. Cô quay lại, rút phích, xoay van nước trên tường sau máy về vị trí khoá; tiếng nước ngừng. Cô gạt nước về phía lỗ thoát sàn, kê túi đồ giặt lên ghế.
Nghĩ tới căn dưới, cô xuống báo bảo vệ để họ để mắt giúp. Cô chụp đầu ống cấp bị tuột, chụp sàn ướt, ghi giờ. Máy còn bảo hành, cô nhắn cho nơi bảo hành theo số in trên phiếu: "Máy giặt cửa ngang nhà em bị tuột ống cấp, nước chảy ra sàn. Em đã tắt điện và khoá van. Mai anh qua được không, tính tiền công thế nào, có cần thay gì thì báo trước giúp em."
Tối đó cô để aptomat lô gia tắt, sáng hôm sau thợ tới, lắp lại đầu ống và kiểm ổ cắm. Cô ghi vào ghi chú điện thoại vị trí van máy giặt để lần sau khỏi tìm.
Gọi thợ: câu mẫu, chụp gì và hỏi gì trước
Khi điện đã tắt và nước đã khoá, không còn gì gấp tới mức phải nhận lời người đầu tiên nghe máy. Gửi ảnh và hỏi rõ trước:
- Câu mẫu: "Máy giặt nhà em loại cửa ngang, nước chảy ra từ phía sau khi đang vắt. Em đã tắt điện, rút phích, khoá van. Em gửi ảnh chỗ rò. Anh tới được khoảng mấy giờ, tiền đi lại và tiền công tính thế nào, có phải thay gì thì báo giá trước rồi mới làm được không, có ghi biên nhận không?"
- Ảnh cần gửi: toàn cảnh khu giặt, đầu ống cấp, ống xả, chỗ nước chảy ra, nhãn thông số dán sau máy nếu đọc được.
- Ghi lại: giờ phát hiện, giờ tắt điện, máy đang ở bước nào (cấp nước, giặt, vắt, xả).
- Máy còn bảo hành: tìm sổ hoặc phiếu bảo hành trước khi gọi thợ ngoài, vì để thợ ngoài mở máy có thể ảnh hưởng tới bảo hành.
Nếu thợ tới, nói khác hẳn trong điện thoại và muốn làm thêm nhiều thứ, bạn có quyền xin báo giá bằng chữ trước khi đồng ý. Máy đã tắt, van đã khoá, chờ thêm một ngày để hỏi người thứ hai không làm hỏng gì thêm.
Nước đã lan sang phòng khác: dọn gì trước, dọn gì sau
Trước hết là những gì chạm điện. Ổ cắm kéo dài nằm trên sàn, dây sạc, quạt đứng, máy lọc không khí cắm điện ở phòng bên cạnh. Tắt aptomat nhánh phòng đó nếu nước đã lan tới, rồi mới rút và dời lên cao.
Sau đó là thứ hút nước và khó thay. Giấy tờ, sách, thảm, nệm, chân tủ gỗ ép. Chụp ảnh tại chỗ trước rồi mới dời đi, kê lên ghế hoặc mang sang phòng khô.
Đồ nhựa, đồ kim loại để cuối. Ghế nhựa, chậu, giày dép ngâm nước một lúc không hỏng thêm. Đừng mất thời gian với chúng khi nước còn đang lan.
Chặn đường nước đi. Dùng khăn lớn chặn ở ngưỡng cửa phòng ngủ hay phòng khách, gạt nước về phía lỗ thoát sàn của lô gia hoặc nhà tắm. Không mở cửa ra hành lang chung để xả nước ra ngoài.
Đi lại cẩn thận. Sàn gạch ướt có xà phòng từ nước giặt rất trơn. Mang dép có đế bám, đi chậm, đừng bê vật nặng qua chỗ trơn. Ngã lúc này còn rắc rối hơn mọi thứ đồ bị ướt.
Giờ sau và ngày mai
Giờ sau: lau khô sàn khu giặt, mở cửa cho thoáng, để aptomat nhánh đó ở trạng thái tắt. Ổ cắm, phích cắm đã bị nước chạm thì không cắm lại thiết bị khác vào. Đồ đang giặt dở cứ để trong máy, đừng mở cửa máy cửa ngang khi lồng còn nước. Nếu cần quần áo gấp cho ngày mai, lấy đồ khác, đừng vì vài bộ đồ mà mở cửa máy lúc khuya.
Ngày mai: cho thợ xem cả máy lẫn ổ cắm. Nếu ổ cắm đặt quá thấp, sát chỗ nước hay đọng, đó là điều nên hỏi thợ điện chứ không tự di dời. Nhà ở chung cư thì hỏi nhà dưới xem trần có bị thấm không. Những chỗ không cần hoảng: vài giọt nước ở cửa sau một lượt giặt, khô ngay, không lan — có thể chờ tới cuối tuần nhờ thợ xem. Nhưng nước chảy liên tục, nước lan tới ổ điện, hay máy có mùi khét thì xử lý như bốn bước đầu bài, không để tới mai.
Câu hỏi thường gặp
Máy giặt chảy nước ra sàn có được rút phích ngay không?
Chỉ rút phích khi bạn đang đứng chỗ khô và nước chưa tới ổ cắm. Nếu nước đã lan tới ổ cắm hoặc chân bạn đang ướt, tắt aptomat của nhánh đó hoặc aptomat tổng trước, rồi mới rút phích.
Van cấp nước cho máy giặt thường nằm ở đâu?
Thường là van nhỏ trên vòi gắn tường phía sau hoặc bên cạnh máy, nơi ống cấp của máy vặn vào. Xoay về vị trí khoá là nước ngừng vào máy. Không tìm thấy thì khoá van tổng của nhà.
Có nên mở cửa máy giặt để lấy đồ ra khi máy bị rò nước không?
Không nên với máy cửa ngang khi lồng còn nước, vì mở ra là nước đổ hết ra sàn. Tắt điện, khoá van và để nguyên. Thợ sẽ xả nước theo đường của máy trước khi mở cửa.
Khi nào máy giặt rò nước phải gọi 114?
Khi máy hoặc ổ cắm có khói, mùi khét, tia lửa, tiếng lách tách; khi không thể ngắt điện mà nước đang lan vào khu có điện. Có người bị điện giật thì ngắt nguồn trước, không chạm tay trần, gọi 115.
Máy giặt còn bảo hành thì có nên gọi thợ ngoài không?
Nên tìm phiếu bảo hành và liên hệ nơi bảo hành trước, vì máy bị thợ ngoài mở có thể ảnh hưởng quyền lợi bảo hành. Trong lúc chờ, cứ để máy tắt điện, van khoá, sàn đã lau khô.
Ở chung cư máy giặt rò nước có cần báo nhà dưới không?
Nếu nước nhiều hoặc chảy lâu trước khi bạn phát hiện thì nên báo, vì nước có thể ngấm qua sàn xuống trần nhà dưới. Báo sớm để họ kịp tắt điện phòng bị thấm và dời đồ, rồi hẹn cùng xem vào hôm sau.