LapTuc.comLập Tức
Nước: vỡ ống, rò rỉ, tắc, tràn, ngập

Nhà bị ngập nước giữa trận mưa lớn: đưa người lên cao, kê đồ và những việc không làm

Nước mưa tràn qua cửa vào nhà: tắt điện tầng trệt từ chỗ khô, đưa người và đồ điện lên cao, chặn cửa tạm; không lội chỗ có ổ điện, không dắt xe ra đường ngập.

A Vietnamese couple in their forties stack plastic chairs and a rice cooker onto a wooden staircase inside a narrow townhouse, shallow rainwater at the doorstep, grey afternoon light

Nước mưa bắt đầu tràn qua ngưỡng cửa vào nhà, làm ba việc theo thứ tự: tắt aptomat các nhánh điện tầng trệt, hoặc aptomat tổng, khi bạn còn đứng được ở chỗ khô; đưa người già, trẻ nhỏ lên tầng trên hoặc chỗ cao trong nhà; rồi mới kê đồ điện, giấy tờ lên cao và chặn cửa tạm. Gọi 114 ngay khi nước dâng nhanh mà trong nhà có người không tự đi lại được, khi nước đã ngập tới ổ điện mà không ngắt được điện, hoặc có tia lửa, mùi khét; có người bị thương thì gọi 115.

Bài này dành cho trận mưa lớn làm nước tràn vào nhà trong vài chục phút đến vài giờ — chuyện quen thuộc với nhà thấp hơn mặt đường, nhà cuối hẻm trũng, phòng trọ tầng trệt. Khi chính quyền địa phương thông báo bão lũ hay yêu cầu di dời, hãy làm theo hướng dẫn chính thức đó; ở đây chỉ nói những gì một hộ gia đình làm trong mười phút đầu khi nước bắt đầu vào.

Mười phút đầu, theo đúng thứ tự

Nước vào nhà thường nhanh hơn mình nghĩ ở mười phút đầu, rồi chậm lại. Làm việc khó trước, khi sàn còn khô:

  • Điện tầng trệt. Tủ điện ở chỗ còn khô thì tắt các aptomat cấp cho tầng trệt, ổ cắm sát sàn, máy bơm; không chắc thì tắt tổng. Tủ điện đã ở trong vùng nước thì không lại gần.
  • Người. Đưa ông bà, trẻ nhỏ, người ốm lên tầng trên hoặc chỗ cao nhất trong nhà. Cho vật nuôi lên theo.
  • Đồ điện và giấy tờ. Tủ lạnh không nhấc được thì thôi; nồi cơm, quạt, máy tính, ổ cắm kéo dài, giấy tờ nhà, sổ khám bệnh mang lên cao.
  • Chặn cửa tạm. Bao cát, tấm ván, khăn cuộn chặt chèn khe cửa giúp nước vào chậm hơn, không chặn hẳn được.
  • Xe trong nhà. Dắt xe máy lên chỗ cao nhất có thể trong nhà; không dắt xe ra đường đang ngập.
  • Báo người nhà. Nhắn người thân vị trí, tình hình, và hẹn giờ gọi lại.

Không phải nhà nào cũng có tầng trên. Nhà một tầng, phòng trọ tầng trệt thì "chỗ cao" là giường tầng, bàn chắc chắn, hoặc nhà hàng xóm có tầng lầu. Khi nước dâng nhanh và trong nhà có người không tự đi được, đừng chờ: gọi 114, nói rõ địa chỉ và có bao nhiêu người cần giúp.

Gấp ngay hay tạm ổn: đọc tình hình trong nhà

Không phải lần nước vào nhà nào cũng cần gọi số khẩn cấp. Bảng này giúp bạn quyết định nhanh dựa trên những gì nhìn thấy:

Bạn thấy gìMức độLàm ngayGọi ai
Nước vài phân trên sàn, lên chậm, điện đã tắtTạm ổnKê đồ, chặn cửa, theo dõi mỗi mười lăm phútNgười nhà; tổ dân phố nếu cả hẻm bị
Nước đã tới ổ cắm sát sàn, điện chưa tắt đượcGấpKhông lội vào; ra khỏi tầng trệt; ngắt aptomat tổng nếu tới được từ chỗ khôĐiện lực theo số in trên hoá đơn; 114 nếu có tia lửa, khói
Nước dâng nhanh, trong nhà có người già nằm một chỗRất gấpĐưa người lên cao ngay, mang theo thuốc và điện thoại114
Nước đẩy cửa mạnh, tường rào nứt, có tiếng sụtRất gấpTránh xa cửa và tường, lên chỗ cao114
Có người bị ngã, bị thương trong lúc dọnGấpỞ cạnh người đó, tắt điện khu vực nếu chưa tắt, không tự xoay chuyển người bị ngã115, làm theo hướng dẫn tổng đài

Ví dụ giả định: bốn giờ chiều, nước ngoài hẻm lên tới ngưỡng cửa, trong nhà có bà cụ chín mươi tuổi nằm ở phòng tầng trệt. Đó là dòng thứ ba: đưa bà lên tầng trước, rồi mới nghĩ tới tủ lạnh, xe máy hay ti vi.

Những việc không làm, dù trông có vẻ cần

Không lội nước vào phòng có ổ điện khi chưa ngắt điện. Nước mưa có thể đã chạm ổ cắm, dây kéo dài, máy bơm. Nhìn mặt nước không biết được chỗ nào có điện.

Không đứng trong nước để tắt aptomat. Nếu đường tới tủ điện đã ngập, bỏ qua, ra khỏi tầng trệt và gọi điện lực hoặc 114.

Không tự chạy máy bơm hút nước ra. Máy bơm đặt trong nước, dây điện nối tạm, người đứng cạnh — đó là đúng hoàn cảnh dễ bị điện giật nhất. Chờ nước rút hoặc nhờ người có thiết bị và chuyên môn.

Không mở nắp cống, hố ga trước nhà. Nắp mở dưới mặt nước đục là cái bẫy cho người đi qua, kể cả người nhà mình.

Không dắt xe máy hay lái ô tô ra đường ngập để "cứu xe". Xe có thể chết máy giữa dòng, người lại phải lội ra. Xe để yên trong nhà, kê lên chỗ cao được bao nhiêu thì kê.

Không quay vào tầng trệt lấy đồ khi nước đã lên nhanh. Giấy tờ có thể làm lại, đồ đạc có thể mua lại. Đã lên tầng trên rồi thì ở yên đó, chỉ xuống khi nước rút hẳn và điện đã được kiểm.

Không để trẻ nhỏ chơi trong nước ngập. Nước mưa tràn vào nhà thường lẫn nước cống, rác và có thể có vật sắc. Giữ trẻ ở tầng trên, cho trẻ một việc nhỏ như trông túi giấy tờ để trẻ thấy mình có ích mà không phải xuống chỗ nước.

Gọi ai, nói gì: ba cuộc gọi hay dùng nhất

Khi nước vào nhà, phần lớn các cuộc gọi là cho người thân và hàng xóm. Nhưng có ba cuộc gọi cần nói gọn, đủ ý, vì đầu dây bên kia đang nhận rất nhiều cuộc cùng lúc:

  • Gọi 114 khi có người cần giúp: "Alo 114, nhà số… hẻm…, gần chợ…, phường…. Nước đang dâng nhanh vào nhà, trong nhà có một bà cụ không tự đi lại được, đang ở tầng trệt. Nhà đã tắt điện. Có ba người lớn ở đây." Giữ máy, trả lời câu hỏi, làm theo hướng dẫn.
  • Gọi điện lực theo số in trên hoá đơn khi không tự ngắt được điện: "Nhà số… đường…, nước đã ngập tới ổ điện tầng trệt, tủ điện nằm trong vùng nước nên nhà em không tắt được. Bên mình có thể cắt điện đầu nguồn cho nhà em không?"
  • Gọi người thân ở xa: nói vị trí, ai đang ở nhà, đã làm gì, cần gì, và hẹn giờ gọi lại. Đừng để người thân lo mà gọi liên tục làm hao pin điện thoại của bạn.
  • Hàng xóm có tầng lầu: hỏi trước xem nếu nước lên nữa thì có thể cho người già, trẻ nhỏ nhà mình lên tạm không.

Giữ điện thoại ở chỗ khô, sạc dự phòng mang theo người. Khi nước còn trong nhà, mỗi phần trăm pin đều có giá: tắt bớt ứng dụng, giảm độ sáng màn hình, nhắn tin thay vì gọi khi không gấp.

Tình huống đi trọn: nhà chị Hạnh ở đầu hẻm thấp

Chiều thứ bảy, mưa to liên tục gần một giờ. Nhà chị Hạnh thấp hơn mặt đường chừng một gang tay. Nước trong hẻm bắt đầu tràn qua ngưỡng cửa, chảy thành vệt dài trên nền gạch phòng khách. Ở nhà có chị, chồng và con trai mười hai tuổi.

Chị đứng ở chân cầu thang, chỗ còn khô, mở tủ điện, gạt các aptomat ghi tầng một và máy bơm xuống. Chồng chị kê nồi cơm, quạt, ổ cắm kéo dài lên mặt bàn ăn rồi bê lên cầu thang. Con trai mang cặp sách, túi giấy tờ lên tầng hai.

Chị chèn khăn cuộn ở khe cửa, kéo tấm ván chặn ngang, nước vào chậm lại. Xe máy được dắt lên bậc thềm trong nhà. Chị nhắn cho em gái: "Nhà chị nước vào khoảng năm phân, đã tắt điện tầng một, cả nhà ở tầng hai, không ai sao. Một tiếng nữa chị gọi lại."

Chị chụp ảnh mực nước ở cửa và chân tường, ghi giờ. Khoảng bảy giờ tối nước rút. Cả nhà chưa bật lại điện tầng một ngay mà đợi sàn khô, sáng hôm sau mới mời thợ điện kiểm ổ cắm sát sàn trước khi bật lại.

Chụp gì và ghi gì khi nước còn trong nhà

Làm khi người đã ở chỗ an toàn và điện đã tắt. Không lội vào chỗ có ổ điện chỉ để chụp ảnh:

  • Ảnh mực nước ở cửa và ở chân tường, có vật làm mốc như bậc thềm, chân bàn.
  • Ảnh toàn cảnh tầng trệt từ cầu thang nhìn xuống.
  • Ảnh từng món đồ lớn bị ngập: tủ lạnh, máy giặt, sofa, tủ gỗ, xe.
  • Ghi giờ nước bắt đầu vào, giờ lên cao nhất, giờ bắt đầu rút.
  • Ảnh tủ điện ở trạng thái đã tắt.

Những ảnh này dùng cho chủ nhà nếu bạn ở thuê, cho công ty bảo hiểm nếu nhà có hợp đồng bảo hiểm tài sản, và cho chính bạn khi tính chuyện kê đồ, nâng ổ điện về sau. Đừng vội dọn hay vứt đồ hỏng trước khi chụp: một khi đã khiêng ra ngoài, rất khó nói rõ cái gì đã hỏng vì nước. Ghi thêm một dòng về việc đã làm — tắt điện lúc mấy giờ, ai lên tầng trên — để lần sau cả nhà làm nhanh hơn.

Khi nước rút: giờ sau và ngày mai

Nước rút rồi cũng chưa bật điện tầng trệt ngay. Đợi sàn, chân tường, ổ cắm khô; ổ cắm, thiết bị đã ngâm nước thì để thợ điện kiểm trước khi dùng lại. Bật lại từng nhánh, không bật tổng một lượt. Tủ lạnh, máy giặt, máy bơm đã ngập không tự cắm thử để xem còn chạy không.

Dọn bùn đất bằng ủng và găng tay, mở cửa cho thoáng. Nước mưa ngập trong nhà thường lẫn nước cống, nên rửa tay kỹ, không để trẻ nghịch nước đọng. Báo chủ nhà nếu bạn ở thuê; liên hệ công ty bảo hiểm theo thời hạn ghi trong hợp đồng nếu nhà có bảo hiểm.

Có những chỗ không cần hoảng: nước vào vài phân rồi rút ngay, điện đã tắt kịp, đồ đã kê lên — thường chỉ là một buổi dọn dẹp. Nhưng khi tường có vết nứt mới, nền nhà lún, hoặc có mùi khét ở tủ điện sau khi nước rút, đừng ở lại tầng trệt, gọi thợ hoặc 114 tuỳ mức độ.

Câu hỏi thường gặp

Nước vào nhà rồi thì tắt aptomat tổng hay chỉ tắt tầng trệt?

Nếu biết rõ aptomat nào cấp cho tầng trệt, ổ cắm sát sàn và máy bơm thì tắt các nhánh đó để tầng trên vẫn có đèn. Không chắc thì tắt aptomat tổng. Chỉ làm khi bạn đứng chỗ khô; tủ điện đã ngập thì không lại gần.

Có nên dùng máy bơm hút nước ra khi nhà đang ngập không?

Không nên tự đặt máy bơm trong nước và nối điện tạm khi còn đang mưa. Rủi ro điện giật cao hơn lợi ích. Chờ nước rút, hoặc nhờ người có thiết bị và kinh nghiệm làm khi điện đã được ngắt an toàn.

Khi nào nhà ngập nước phải gọi 114?

Khi nước dâng nhanh mà có người không tự di chuyển được, khi nước đã ngập ổ điện mà không ngắt được điện, khi có tia lửa, khói, mùi khét, hoặc tường, cửa có dấu hiệu sụp đổ. Có người bị thương thì gọi 115.

Nước rút rồi có bật điện lại ngay được không?

Chưa nên. Đợi sàn, tường và ổ cắm khô, mời thợ điện kiểm ổ cắm và thiết bị đã ngâm nước rồi mới bật lại từng nhánh. Bật ngay khi còn ẩm có thể gây chập và nguy hiểm cho người trong nhà.

Có nên dắt xe máy ra chỗ cao ngoài đường khi nước vào nhà không?

Không nên dắt xe ra đường đang ngập. Xe có thể chết máy giữa dòng và người phải lội trong nước có nắp cống, dây điện. Kê xe lên chỗ cao nhất có thể trong nhà; xe ngập để thợ kiểm sau.

Ở trọ tầng trệt không có tầng trên thì lên đâu?

Lên chỗ cao chắc chắn trong phòng như giường tầng, bàn kiên cố, hoặc sang nhà hàng xóm có tầng lầu, báo chủ trọ. Nếu nước dâng nhanh và không có chỗ cao an toàn, gọi 114 và nói rõ địa chỉ, số người.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138