LapTuc.comLập Tức
Bị khoá ngoài, mất chìa, kẹt cửa

Bị khoá ngoài cửa khi bếp còn đang nấu: mười phút đầu làm gì, khi nào gọi 114

Cửa sập, chìa ở trong, nồi còn trên bếp: nhìn và ngửi trước, có khói hay mùi khét thì gọi 114 ngay, chưa có thì cắt nguồn từ bên ngoài nếu được và gọi người giữ chìa.

A Vietnamese woman in her thirties at a narrow townhouse front door in the evening, an older neighbor handing her a spare key, warm porch light, side view

Ba việc theo đúng thứ tự: một, đứng sát cửa nhìn qua khe và ngửi xem có khói, mùi khét, tiếng xèo xèo hay chuông báo khói không — có một trong những thứ đó, hoặc trong nhà còn trẻ nhỏ, người ốm, thì gọi 114 ngay, đừng chờ ai mang chìa tới. Hai, nếu chưa có dấu hiệu gì, cắt nguồn bếp từ bên ngoài khi làm được: aptomat tổng nằm ở hành lang hay cạnh cổng, van bình gas đặt ngoài nhà. Ba, cùng lúc đó gọi người giữ chìa dự phòng gần nhất và báo hàng xóm sát vách để thêm một đôi mắt.

Một nồi nước sôi trên bếp không biến thành đám cháy trong một phút, nhưng nồi cạn, chảo dầu hay nồi cháo đặc thì nhanh hơn người ta nghĩ, và mọi cách tự vào nhà như trèo, đập kính đều làm tình hình tệ thêm. Phần dưới chia rõ ranh giới giữa lúc gọi thợ khoá và lúc phải gọi 114, câu nói mẫu khi gọi, và những việc nên làm khi đã vào được nhà.

Phút đầu tiên: nhìn, ngửi, nghe trước khi bấm máy

Trước khi gọi bất kỳ ai, dành ba mươi giây kiểm tra bằng giác quan. Áp mặt gần khe cửa, khe dưới chân cửa, ô thoáng phía trên nếu có. Ngửi xem có mùi khét của thức ăn cháy, mùi nhựa, hay mùi gas giống mùi trứng thối. Nghe xem có tiếng chuông báo khói, tiếng dầu bắn, tiếng nồi khô lục cục. Nhìn qua cửa kính, cửa sổ ở tầm mắt xem có ánh khói mờ dưới trần không.

Kết quả chia làm ba trường hợp. Không thấy gì bất thường và nhớ chắc trên bếp chỉ là nồi nước nhiều, lửa nhỏ: còn chút thời gian để gọi người mang chìa. Có mùi khét nhẹ, có hơi nước bốc nhiều, hoặc không nhớ nổi mình đã để lửa to hay nhỏ: coi như nguy cơ đang tăng, vừa cắt nguồn được gì thì cắt, vừa chuẩn bị gọi 114. Có khói, có chuông báo, có mùi gas, hoặc bên trong còn người không tự ra được: gọi 114 ngay lập tức.

Với mùi gas, việc đầu tiên là lùi ra khỏi chỗ có mùi rồi mới gọi điện, đừng đứng sát khe cửa mà bấm máy, và đừng bấm chuông cửa, đừng bật hay tắt công tắc đèn hành lang. Một tia lửa nhỏ ở công tắc là đủ gây chuyện khi gas đã tích lại trong phòng kín.

Bảng mười phút đầu theo từng mốc

Bảng giả định một căn nhà phố hai tầng, cửa sập khoá tự động, trên bếp gas còn nồi canh. Cột cuối là những việc người hoảng hay làm nhất.

PhútLàm ngayGọi aiĐừng làm
0–1Nhìn, ngửi, nghe qua khe cửa; nhớ lại trên bếp là gì, lửa to hay nhỏ—Không đập cửa kính, không đá cửa
1–3Có khói, mùi khét nồng, mùi gas, chuông báo hoặc có người bên trong: lùi ra chỗ thoáng114 ngayKhông gọi thợ khoá trước 114 trong trường hợp này
1–3Chưa có dấu hiệu: ngắt aptomat tổng nếu tủ điện ở ngoài cửa, khoá van bình gas nếu bình đặt ngoàiNgười giữ chìa dự phòng gần nhấtKhông trèo cửa sổ, ban công, mái hiên
3–6Báo hàng xóm sát vách; nhờ một người canh phía sau nhà nếu có lốiHàng xóm, chủ nhà nếu là nhà thuêKhông bỏ đi xa khỏi cửa
6–10Người giữ chìa ở xa quá mười lăm phút thì gọi thợ khoá; tình hình xấu đi thì gọi 114 dù đã gọi thợThợ khoá; 114 nếu bắt đầu có khóiKhông đợi thợ tới mới quyết định gọi 114

Nếu đã gọi 114, cứ để lực lượng cứu nạn quyết định cách vào nhà. Việc của bạn là đứng chỗ dễ thấy, nói rõ trong nhà có gì, bếp loại gì, có bình gas không, có ai bên trong không.

Bếp điện, bếp từ, bếp gas: cái gì cắt được từ bên ngoài

Bếp từ, bếp hồng ngoại, nồi cơm, nồi chiên không dầu. Đều sống nhờ điện. Nhà phố có tủ điện tổng gắn ngoài cửa hoặc ở gara hở, chung cư có aptomat từng căn đặt trong hộp kỹ thuật hành lang. Nếu bạn biết chắc aptomat nào là của nhà mình, tay khô, chân đứng chỗ khô, gạt xuống là bếp tắt. Không biết cái nào thì gọi bảo vệ hay ban quản lý toà nhà, đừng gạt thử từng cái của nhà khác.

Bếp gas dùng bình đặt trong nhà. Không cắt được từ bên ngoài. Đây là trường hợp nên hạ ngưỡng gọi 114: chỉ cần có mùi khét đã nên gọi, vì không ai biết chắc nồi còn bao nhiêu nước.

Bếp gas dùng bình đặt ngoài sân, ngoài lô gia. Nếu đứng ngoài với tới van bình mà không có mùi gas nồng, vặn van bình về vị trí đóng. Có mùi gas nồng thì không đụng, lùi xa, gọi 114.

Bếp gas dùng đường ống chung của toà nhà. Van tổng thường nằm ở hành lang hay hộp kỹ thuật, do ban quản lý giữ. Gọi bảo vệ trực tầng hoặc ban quản lý để họ đóng, nói rõ căn nào và vì sao.

Bàn là, máy sấy tóc, máy sưởi đang cắm. Cũng là nguồn nhiệt cần cắt như bếp. Ngắt aptomat tổng là cách gọn nhất khi không nhớ hết mình đã cắm những gì.

Gọi 114 hay gọi thợ khoá: ranh giới nằm ở đâu

Thợ khoá giải quyết chuyện cái cửa. 114 giải quyết chuyện nguy hiểm cho người và nhà. Câu hỏi để chọn là: nếu thêm mười lăm phút nữa không ai vào được, điều gì có thể xảy ra? Nếu câu trả lời là "nồi khô, rồi khói, rồi cháy", hoặc "đứa nhỏ bên trong hoảng", thì đó là việc của 114. Nhiều người ngại gọi vì sợ làm phiền, sợ bị coi là báo nhầm. Tổng đài xử lý loại cuộc gọi này hằng ngày; họ thà tới sớm một lần không cần còn hơn tới muộn.

Khi gọi, nói theo thứ tự: địa chỉ có mốc dễ tìm, chuyện gì đang xảy ra, trong nhà có ai không, bếp loại gì. Một câu mẫu:

"Alo, tổng đài 114 phải không ạ. Nhà số… ngõ… gần cổng trường…, phường…. Em bị khoá ngoài, trên bếp gas trong nhà còn nồi đang nấu, bắt đầu có mùi khét và khói mỏng qua khe cửa. Trong nhà không còn ai. Em đang đứng ngay cửa chính, mặc áo xanh."

Rồi giữ máy, trả lời câu hỏi của tổng đài, làm theo hướng dẫn. Nếu chưa tới mức gọi 114 mà đã gọi thợ khoá, nói ngay từ đầu là trên bếp còn đồ đang nấu; thợ đứng đắn sẽ ưu tiên hoặc khuyên bạn gọi 114.

Một buổi tối đi trọn: nồi cháo và chiếc chìa để quên

Chị Lan về tới cửa lúc gần mười một giờ đêm sau khi chạy ra đầu ngõ lấy hàng, cửa sập khoá tự động sau lưng, chìa nằm trên bàn trong nhà. Trên bếp từ là nồi cháo cho con ăn sáng, để lửa nhỏ. Con đang ngủ ở nhà bà ngoại, nhà không còn ai.

Phút đầu, chị ghé sát khe cửa: chưa có mùi khét, chỉ có hơi cháo. Phút thứ hai, chị mở hộp điện cạnh cổng, nhìn thấy aptomat tổng có dán chữ "nhà", tay khô, gạt xuống. Đèn hiên tắt theo, nghĩa là nguồn trong nhà đã ngắt, bếp từ cũng tắt. Phút thứ ba, chị gọi em gái đang giữ chìa dự phòng, ở cách khoảng hai mươi phút xe máy, và nhắn cho chị hàng xóm sát vách.

Em gái tới sau hai mươi lăm phút. Trong lúc chờ, chị Lan đứng ở hiên, thỉnh thoảng ngửi lại khe cửa, không có gì đổi khác. Vào nhà, chị nhấc nồi xuống, bật lại aptomat, kiểm tủ lạnh vẫn chạy. Nếu ở phút thứ hai mà tủ điện nằm trong nhà và đã có mùi khét, cách đúng sẽ là gọi 114 ngay chứ không chờ em gái.

Sáng hôm sau, chị nhờ thợ lắp thêm một chốt để cửa không tự sập khi chỉ chạy ra ngoài một lát, và để thêm một bộ chìa dự phòng ở nhà hàng xóm sát vách.

Những việc đừng làm dù đang sốt ruột

Đây là những việc người đứng ngoài hay làm nhất, kèm lý do vì sao không nên:

  • Trèo qua ban công, cửa sổ, mái hiên. Người hoảng mà trèo cao là ca cấp cứu thứ hai chồng lên ca đầu. Lối đó cũng thường có song sắt, mép trơn.
  • Đập kính cửa để thò tay vào mở chốt. Kính vỡ cắt tay, mảnh kính rơi vào trong, và nếu trong nhà đang có gas tích lại, cú đập kim loại vào khung sắt có thể toé lửa.
  • Gạt thử từng aptomat trong hộp kỹ thuật chung. Ngắt nhầm điện của nhà khác, có khi là nhà đang có người dùng máy y tế. Không chắc thì gọi bảo vệ.
  • Tự tìm cách mở ổ khoá. Vừa làm hỏng ổ, vừa mất thời gian, và khi thợ hay lực lượng cứu nạn tới thì việc vào nhà lại khó hơn.
  • Bỏ đi tìm chìa ở nơi khác mà không để ai canh cửa. Nếu bắt buộc phải đi, nhờ hàng xóm đứng canh và nói rõ: thấy khói là gọi 114.
  • Đợi thợ tới rồi mới quyết có gọi 114 không. Khói xuất hiện lúc nào thì gọi lúc đó, dù thợ đang trên đường.

Điều không cần hoảng: một nồi nước nhiều, lửa nhỏ, đã ngắt được điện hoặc gas thì không còn nguy cơ tăng thêm. Lúc đó cứ bình tĩnh chờ chìa.

Sau khi vào được nhà: kiểm gì, ghi gì

Vào nhà, việc đầu tiên vẫn là an toàn: mở cửa sổ cho thoáng, kiểm bếp đã tắt hẳn, nhấc nồi ra chỗ nguội. Nếu vừa mở cửa đã ngửi thấy mùi gas, không bật đèn, không rút phích, không vào sâu: để cửa mở, lùi ra ngoài trời thoáng rồi gọi 114. Nếu nồi cháy khô, đừng đổ nước lạnh vào nồi đang nóng đỏ, để nguội tự nhiên trên mặt bếp đã tắt.

Khi đã ổn, chụp vài ảnh: nồi, mặt bếp, khu vực quanh bếp, và nếu thợ khoá có làm gì với ổ khoá thì chụp ổ khoá trước và sau, giữ biên nhận ghi rõ việc đã làm. Những thứ này hữu ích nếu sau đó cần nói chuyện với chủ nhà về ổ khoá hỏng, hay với công ty bảo hiểm của bạn nếu có thiệt hại.

Ngày mai, nghĩ lại vì sao cửa sập: cửa tự đóng do gió, khoá tự bật khi đóng, hay thói quen để chìa trên bàn? Mỗi nguyên nhân có một cách sửa nhỏ: chốt giữ cửa, móc treo chìa ngay cửa ra vào, một bộ chìa gửi người tin cậy ở gần. Và một thói quen đáng giữ: ra khỏi bếp dù chỉ hai phút, vặn nhỏ hoặc tắt hẳn.

Câu hỏi thường gặp

Bị khoá ngoài mà trên bếp chỉ là nồi nước, có cần gọi 114 không?

Không nhất thiết, nếu không có khói, không có mùi khét và trong nhà không có ai. Cắt nguồn được thì cắt rồi gọi người giữ chìa. Nhưng nếu không nhớ nồi còn bao nhiêu nước, hoặc bắt đầu có mùi khét, thì gọi 114, đừng cân nhắc thêm.

Gọi 114 khi chưa có cháy có bị coi là gọi nhầm không?

Gọi khi có nguy cơ thật cho người và nhà là đúng mục đích của số này. Hãy nói thật tình trạng: chưa có lửa, có mùi khét, có khói mỏng hay chưa. Tổng đài sẽ hỏi thêm và quyết định cử người, việc của bạn là cung cấp đúng thông tin.

Không biết aptomat nào là của nhà mình thì làm sao?

Đừng gạt thử từng cái trong hộp chung vì có thể ngắt điện của nhà khác. Ở chung cư, gọi bảo vệ hoặc ban quản lý để họ xác định. Ở nhà phố, nếu tủ điện nằm trong nhà thì coi như không cắt được và hạ ngưỡng gọi 114.

Có nên nhờ hàng xóm trèo sang ban công nhà mình để vào không?

Không nên. Trèo ở độ cao là nguy hiểm cho chính người giúp, và nếu xảy ra chuyện thì thành một ca cấp cứu khác. Hãy gọi người giữ chìa, thợ khoá, hoặc 114 nếu đang có khói hay có người bên trong.

Có mùi gas qua khe cửa thì đứng đó gọi điện được không?

Không. Lùi ra xa khỏi chỗ có mùi, ra ngoài trời thoáng rồi mới gọi 114. Không bấm chuông, không bật tắt đèn hành lang gần đó, và nhắc người xung quanh cũng tránh xa cửa đó.

Sau lần này nên thay đổi gì để không lặp lại?

Treo chìa ở móc ngay cửa ra vào, gửi một bộ chìa dự phòng cho người tin cậy ở gần, và tập thói quen tắt bếp khi ra khỏi bếp dù chỉ vài phút. Cửa tự sập thì nhờ thợ lắp chốt giữ cửa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138